Sabah hipertansiyonu ile endotel disfonksiyonu arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA YEŞİLMEŞE KOÇAK
Danışman: Mustafa DURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sabah Hipertansiyonu ile Endotel Disfonksiyonu Arasındaki İlişki Amaç: Bu çalışmanın amacı sabah hipertansiyonu (HT) olan hastalarda diğer HT hastalarına kıyasla endotel disfonksiyonu (ED) varlığı araştırılarak bu hasta gurubunun hipertansiyonun neden olduğu organ hasarı açısından daha fazla risk altında olup olmadığını belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Kasım 2024-Şubat 2025 tarihleri arasında Kardiyoloji Polikliniği'ne başvuran HT tanısı olan hastalar alındı. Tüm hastalara başvurdukları anda standart 12-derivasyonlu elektrokardiyografi çekildi ve hastalardan rutin kan testleri istendi. Standart parametreleri, ayrıntılı doku Doppler ölçümleri içeren transtorasik ekokardiyografi (TTE) incelemesi yapıldı. TTE incelemesi sonrasında akım aracılı dilatasyon (FMD) ve karotis intima-media kalınlığı (C-IMT) ölçümleri yapıldı. KB değerlendirmesi için 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı KB monitörizasyonu yapıldı. Hastalar ambulatuvar KB ölçüm sonuçlarına göre sabah KB ortalamaları normal olanlar (n=49) ve yüksek olanlar (n=79) olmak üzere iki grupta incelendi. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 51±12 olup %56'sı kadındı. Tüm popülasyonda ortanca FMD %6 (4-10), ortanca C-IMT 0.06 cm (0.05-0.07) olup sabah KB ortalamaları yüksek ve normal olan gruplarda ortanca FMD sırası ile %5.0 (3.5-8.6) ve %9.5 (4.4-15.0) iken ortanca C-IMT değeri iki grupta sırası ile 0.06 (0.05-0.08) cm ve 0.05 (0.04-0.06)cm saptanmıştır. Sonuçlar istatistiksel açıdan anlamlıdır (sırası ile p=0.002 ve p=0.03). Sabah KB ortalamaları yüksek ve normal olan gruplarda QRS intervali sırası ile 93 (91-98) ms ve 92 (89-94) ms (p=0.013) olarak ölçüldü. Sabah KB ortalamaları yüksek ve normal olan gruplarda ortanca kreatinin [0.9 (0.7-1.0) mg/dL ve 0.8 (0.7-0.9) mg/dL], (p=0.03), ortalama total kolesterol (208 ± 39 mg/dL ve 191 ± 51 mg/dL), (p=0.03) ve ortanca trigliserid düzeylerinde [142 (111-208) mg/dL ve 114 (84-170) mg/dl], (p=0.02) gruplar arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı olarak bulunmuştur. Sol ventrikül (LV) diyastol sonu hacmi ortanca değeri sabah KB ortalamaları yüksek ve normal olan gruplarda sırası ile 109 (91-133) ml ve 104 (85-116) ml olarak saptandı (p=0.04). Ölçümleri yapılan diğer parametreler açısından da iki grup arasında anlamlı fark bulunmadı (p<0.05). Sonuç: Sabah KB ortalamaları yüksek olan grupta FMD yüzdesi anlamlı olarak düşük bulunurken, C-IMT ölçümleri, QRS intervali, LV diyastol sonu hacmi, kreatinin, total kolesterol ve trigliserid düzeyleri anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Sabah hipertansiyonu, akım aracılı dilatasyon, karotis intima-media kalınlığı, endotel disfonksiyonu.