Kontrast madde uygulanan hastalarda akut böbrek hasarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE UYSAL ÇALDIR
Danışman: Ertuğrul ALTINBİLEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kontrast maddelerin böbrek hasarlanmasındaki etkileri uzun yıllardır araştırılan bir konudur. Bu durum klinisyenlerin Akut Böbrek Hasarı (Contrast Induced Acute Kidney Injury / CI-AKI) korkusu ile klinik tanı ve tedavi süreçlerini geciktirmelerine sebep olabilmektedir. CI-AKI için kanıtlanmış en büyük risk bozulmuş böbrek fonksiyonudur ancak normal böbrek fonksiyonu olan hastalarda diğer risk faktörleri değişkenlik gösterebilmektedir. Araştırmamızda acil servise başvuran kreatinin 45 ml/dk/1.73 m2olan hastalarda CI-AKI gelişimini etkileyebilecek risk faktörlerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız, 01.01.2022–01.07.2022 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne başvuran 18 yaş ve üzeri, tanı veya tedavi amaçlı kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT) veya primer perkütan girişim (Primary Percutaneous Coronary Intervention / PPCI) uygulanan hastaların incelendiği prospektif bir çalışmadır. Hastaların acil servise başvuru anında ve 48 saat sonra ölçülen kreatinin değerleri kayıt altına alınarak 48 saat sonra ölçülen kreatinin değerlerindeki %25'lik artış CI-AKI olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların (n:522) %5'inde (n:26) CI AKI saptanmıştır. Kontrastlı BT çekilen (n:402) hastaların CI-AKI insidansı %4.7 iken PPCI yapılan (n:120) hastalarda CI-AKI insidansı %5.8'dir. Tüm hastaların geliş ve 48 saat sonra ölçülen üre, kreatinin ve E-GFR düzeylerinde istatistiksel olarak fark saptanmış olup klinik olarak anlamsızdır. CI-AKI gelişen hastaların yaş ortalaması 63.3 ± 13.66'dır (p:0.01). Erkeklerin %4.8'inde, kadınların %5.2'sinde CI-AKI gelişmiştir. CI-AKI gelişen hastalarda erkek populasyon fazla olmakla beraber istatistiksel olarak anlamlı saptanmamıştır. Kronik hastalıklardan en sık görülen HT, DM, KAH ve KKY'si olan hastalar CI-AKI gelişimi açısından karşılaştırıldığında bu kronik hastalıklar tek başına istatistiksel olarak fark göstermiştir (p 45 ml/dk/1.73 m2olan, laktat düzeyi normal aralıkta olan, genç ve orta yaş grubu hastalarda en fazla 100 ml olmak üzere düşük osmolariteli kontrast madde kullanılarak görüntüleme yapılması istatistiksel ve klinik açıdan güvenlidir. Zaman ile yarışılan klinik tanılarda hasta lehine karar verilerek zaman kaybetmeden kontrastlı görüntülemeler yapıp tanı ve tedaviyi geciktirmemek akıllıca olacaktır. Anahtar Kelimeler: AKI, CI-AKI, KDIGO, E-GFR, Kontrastlı BT, PPCI, Koroner Anjiyografi, Acil Servisi