Biyolojik tedavi alan astım hastalarında pulmoner rehabilitasyonun küçük hava yolu darlığına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUĞRA TOLLU
Danışman: Kadir CANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, yüksek doz inhaler, lökötrien reseptör antagonisti ve biyolojik ajan tedavileri altındaki ağır astımlı hastalarda, 4 aylık düzenli pulmoner rehabilitasyon (PR) programının; klinik veriler, solunum fonksiyonları (spirometri ve osilometri), yaşam kalitesi ve laboratuvar parametreleri üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne Alerji ve İmmünoloji Servisine Ocak 2025 - Ekim 2025 tarihleri arasında başvuran ağır astım tanılı 21 hasta prospektif olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada hastaların demografik ve klinik bilgileri, eozinofil, total IgE, akciğer görüntülemeleri, astım kontrol testi, görsel analog skala ve deri prik testi sonuçları kaydedilmiştir. Ayrıca pulmonner rehabilitasyon öncesi 12 derivasyonlu EKG ve transtorasik ekokardiyografi ile hastaların egzersiz kapasitesi kardiyolojik açıdan değerlendirilmiştir. Yürüme bandında düşük tempolu yürüyüş (10 dk), triflo ile inspiratuar ve ekspiratuar solunum egzersizleri (3 set x 10 tekrar), segmental solunum egzersizleri ve Theraband kullanılarak diyafram ile göğüs kaslarına yönelik kuvvetlendirme egzersizleri uygulanmıştır. Solunum fonksiyonlarını ölçmek için spirometrik değerler (FEV1, FVC ve FEF25-75) ve küçük hava yolu direncini ölçmek için osilometrik değerler (R5, R20, R5-R50, AX, X5 ve FRES) kullanılmıştır. Bulgular: Yirmibir hastaya pulmoner rehabilitasyon uygulanmıştır. Hastaların yaş ortalaması 50,4 ± 12,3 olup 14'ü kadındır (66,7%). Pulmoner rehabilitasyon sonrasındaki veriler önceki verilerle karşılaştırıldığında astım kontrol testinde artış (p=0,000), görsel analog skala (p < 0,007) skorlarında azalma, eozinofil değerlerinde (p=0,022) düşme, FEV1 (p=0,003) ve FVC (p<0,001) gibi spirometrik verilerde artış, yıllık astım atak sayısında azalma (p<0,005), acil başvuru sayılarında azalma (p<0,002) ve beta2 agonist kurtarıcı ilaç kullanım sayısında azalma (p=0,000) gözlemlenmiştir. Küçük hava yolu darlığı açısından total hava yolu direncine (R5) bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş olduğu da kanıtlanmıştır (p=0,013). Sonuç: Pulmoner rehabilitasyon biyolojik tedavi alan ağır astım hastalarında astım semptom kontrolünü iyileştirmekle kalmayıp, eozinofil gibi inflamatuar hücreleri azaltmış ve solunum fonksiyon testindeki ekspiratuvar volüm ile küçük hava yolu direncini düşürdüğü (R5) gözlemlenmiştir. Bu çalışma hedefe yönelik biyolojik tedavilerin yanı sıra pulmoner rehabilitasyon gibi konvansiyonel tedavi yöntemlerinin de ağır astım hastalarında ihmal edilmemesi gerektiğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Alerjik duyarlılık, Astım, Biyolojik ajan, Eozinofil, Osilometri, Pulmoner Rehabilitasyon