KOAH hastalarında sağlık okuryazarlığı ve gold sınıflaması arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ TÜRE

Danışman: Hakan DEMİRCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada 40 yaş ve üzeri bireylerde KOAH hastalarında sağlık okuryazarlığı ve GOLD sınıflaması arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırmada hastaların akciğer kapasitelerini ölçmek amacıyla solunum fonksiyon testi, sosyodemografik özelliklerini sorgulayan bir anket formu, dispne şikayetlerini değerlendirmek üzere MMRC (Modified Medical Research Council) dispne skalası, KOAH'ın sağlık durumuna, yaşam kalitesine etkilerini değerlendirmek üzere CAT (COPD Assesment Test) ve sağlık okuryazarlık düzeyini ölçmek için Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Anketinin (HLS-EU-Q) anketleri kullanıldı. Çalışma, pulmoner fonksiyon testi ile incelenen 13 736 hastadan çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 336 hasta ile tamamlandı. Bulgular: Çalışmamızda hastaların %94,6'sının sağlık okuryazarlığının yetersiz ve sorunlu olduğu görülmüştür. Spirometre ile semptomatolojiyi bir arada değerlendiren GOLD skorlamasıyla sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki incelendiğinde GOLD skoru arttıkça sağlık okuryazarlığında belirgin düşüş gözlenmektedir (p<0,001). Yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve medeni durum sağlık okuryazarlığı düzeyi ile ilişkili bulunmuştur. Okuryazar olmayanların oranı yetersiz sağlık okuryazarlığı grubunda daha yüksektir (p<0,001). Ekonomik düzeyi kötü olanların oranı, yetersiz sağlık okuryazalığı grubunda daha yüksektir (p<0,001). Sonuç: KOAH hastalarının %94,6'sının sağlık okuryazarlığının yetersiz veya sorunludur. Bu hastalarının takip ve tedavisinde bu durum akılda tutulmalı ve hastalar her fırsatta eğitilmelidir. KOAH eğitimi ile hastalarda yaşam kalitesi olumlu etkilenirken mortalite azalacak ve hastalık maliyetleri düşecektir.