COVİD 19 pandemisi döneminde tanı amaçlı artan sıklıkta kullanılan toraks tomografilerinde rastlantısal saptanan patolojilerin analizi ve mortalite üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAVUT DAĞLIOĞLU
Danışman: Mustafa KEŞAPLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç : Covid-19 pandemisi ile beraber hastalığın erken tanısı ve organ tutulumunun incelemesi amacıyla, acil servislerde geleneksel endikasyonları haricinde yoğun bir şekilde tomografik görüntüleme kullanıldı. Tomografilerde rastlantı eseri saptanan ve insidentolama olarak isimlendirilen kitle lezyonları ile karşılaşılmaktadır. Çalışmamızda acil serviste geleneksel endikasyonlar haricinde pandemi sebebiyle yoğunlaşan tomografi incelemeler ile ikincil kazanç olarak yakalan insidentalomaların sıklığı ve bunun hastaların sağ kalımları üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem : 2019 ve 2020 yıllarında yani pandemi öncesi ve pandemi sırasında 11Mart-31Haziran arasında dörder aylık dönemde çekilen toraks BT'lere ait raporlar tarandı. Hastane Bilgi Sistemi (HBS), e-nabız , biyopsi ,PET-BT sonuçları, metastatik yaygın tutulum, biopsi yapılamamış hastalarda radyolojik görüntüye uyumlu çoklu konsültasyon hekim görüşüne göre malign ve benign ayrımı yapıldı. 2020 yılında insidental malign kitle saptanan hastalar 12 aylık dönemde sağkalım açısından takip edildi. Bulgular ; 2019 yılında 1006, 2020 yılında ise 5277 olacak toplamda 6283 Toraks BT çalışmaya alındı. Çalışma hastalarının yaş ortalaması 54,5±19,7 idi ve %59.4 ü erkekti. Bu hastalardan 110'unda kitle saptandı. Bu kitlelerinde 52'i malign 58'i benigndi. Malign kitlesi olan hastaların median yaş değeri 68 (IQR: 57,5-79) iken, diğer hastaların 54 (IQR: 38-70) idi (p<0,0001). Erkeklerde malign kitle daha sıktı (%80,8 vs %59,3; p=0,002) 2020 yılında saptanan yeni 44 maligniteli hastanın 12 aylık sağ kalımı incelendiğinde 30'unun hayatını kaybettiği saptandı. 12 ay sonunda hayatını kaybedenler ve yaşayanlar arasında yaş açısından anlamlı olarak fark vardı (73±12 vs 60±17; sırasıyla; p:0,007). 2020 yılında 2019 yılına kıyasla 5 kat fazla toraks BT çekilmesine rağmen hiç erken evre malignite saptanmadı . Tartışma ve Sonuç ; pandemi döneminde acil servis başvuruları azalmış ancak çekilen Toraks BT sayısı artmıştır. Toraks BT'lerde tespit edilen malign insidenataloma sayısında da artış olmuştur. Malign insidentaloma saptanan hastalar , kitle saptanmayan hastalara göre daha yaşlıdır ve erkek cinsiyet oranı bu hasta gurubunda daha yüksektir. 2020 yılında malign kitle tanısı konulan hastaların 12 ay içinde %77inin ölmesi, bunları tamamının ileri evre ve ileri yaş grubu olması çalışmanın bir başka sonucudur. Anahtar Kelimeler : İnsidentaloma , acil servis , covid-19 , toraks tomografisi