Acil serviste sepsis tanısı alan hastalarda serum troponin ve EKG bulgularının mortalite üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERTUĞRUL ŞEN
Danışman: Ertuğrul ALTINBİLEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Acil serviste sepsis ve septik şok tanısı ile yoğun bakım ünitesine kabul edilen hastalarda yüksek duyarlılıklı troponin (hs-troponin) düzeyleri ve bu düzeylerdeki değişimin mortalite ile ilişkisi araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif, tek merkezli çalışmada 01 Ocak 2022–01 Mart 2025 tarihleri arasında acil servisten yoğun bakım ünitesine interne edilen erişkin sepsis hastalarının demografik, klinik, laboratuvar ve EKG verileri incelendi. Bulgular: Çalışmaya toplam 147 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 73.3±15.1 yıl olup, %44.2'si kadın ve %55.8'i erkek idi. Hastane içi mortalite oranı %53.7 olarak saptandı. Yaş ve cinsiyet açısından mortalite gelişen ve gelişmeyen gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Mortalite gelişen hastalarda Glasgow Koma Skoru'nun anlamlı derecede düşük, SOFA skorunun ise anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (p<0.05). Ayrıca bu hastalarda vazopressör kullanımı ve mekanik ventilasyon gereksinimi anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0.05). Hemodinamik parametreler incelendiğinde, mortalite gelişen hastalarda sistolik, diyastolik ve ortalama arter basıncının daha düşük; nabız ve laktat düzeylerinin ise daha yüksek olduğu görüldü (p<0.05). Laboratuvar bulguları açısından değerlendirildiğinde, mortalite gelişen hastalarda WBC, kreatinin ve laktat düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek; albümin düzeyi ise anlamlı olarak daha düşük saptandı (p<0.05). Troponin düzeyleri incelendiğinde, mortalite gelişen hastalarda giriş, maksimum ve son ölçüm hs-troponin değerlerinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlendi (p<0.05). Ayrıca mortalite gelişen hastalarda troponin düzeylerinin zaman içinde artış gösterdiği, sağ kalan hastalarda ise anlamlı şekilde azaldığı görüldü (p<0.05). Delta hs-troponin ve delta yüzdelik değişim değerleri mortalite gelişen grupta belirgin olarak daha yüksekti (p<0.05). v ROC analizinde delta hs-troponin değerinin mortaliteyi öngörmede oldukça yüksek tanısal güce sahip olduğu (AUC: 0.964), son ölçüm troponin değerinin ise güçlü bir belirteç olduğu (AUC: 0.951) saptandı. Çok değişkenli analizde vazopressör kullanımı, mekanik ventilasyon gereksinimi, düşük albümin düzeyi, son ölçüm hs-troponin değeri ve yatış süresi mortalite ile bağımsız ilişkili faktörler olarak belirlendi (p<0.05). Sonuç: Sonuç olarak, sepsis ve septik şok hastalarında troponin düzeylerindeki değişimin mortaliteyi öngörmede güçlü bir belirteç olduğu gösterilmiştir. Özellikle seri troponin ölçümleri ve troponin dinamiğinin izlenmesi, yüksek riskli hastaların erken dönemde belirlenmesine katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Sepsis, hs-troponin, EKG, mortalite, yoğun bakım, prognostik belirteç