Pediatrik kalp damar cerrahisi olgularında farklı taze gaz akışlarının karboksihemoglobin düzeyleri ve postoperatif hasta sonuçlarına etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAZAL ÖZSAĞIROĞLU
Danışman: Funda GÜMÜŞ ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç Düşük akım anestezi; kapalı halka sistemi kullanılarak, ekshale edilen havanın en az %50'sini, karbondioksiti (CO2) absorbe ettikten ve kullanılmamış anestezik gazların belirli miktarda taze gaz ile karıştırılmasından sonra, bir sonraki inspirasyonda tamamen ya da kısmen hastaya geri döndüğü anestezi uygulamasıdır. Bu uygulamanın geçmişten günümüze, teknolojik ilerlemelerle birlikte ayrıntılı takibe olanak sağlayan donanımlı anestezi cihazlarının geliştirilmesi, fizyolojik, ekonomik ve çevresel olarak sağladığı faydalardan dolayı kullanımı gittikçe yaygınlaşmış, güvenilirliği kanıtlanmıştır. Genel anestezi uygulamalarında kullanılan volatil anestezikler CO2 absorbanları ile etkileşerek karbonmonoksit (CO) gazı açığa çıkarabilmektedirler. CO oluşumu birçok faktöre bağlı değişkenlik gösterir. Anestezik ajanın yoğunluğu, CO2 absorbanının miktarı, nem oranı ve sıcaklık bunlardan bazılarıdır. Kullanılan taze gaz akım hızlarının CO oluşumu üzerine etkileri ise farklı sonuçlarla bildirilmekle birlikte; erişkin hasta gruplarında daha fazla olmak üzere, hem erişkin hem de pediatrik hasta gruplarında düşük akım anestezi uygulamaları uzun yıllardır çalışmalarda yer almakta ve yakın takip ile güvenle uygulanabileceği bildirilmektedir (1)(2)(3). Ancak düşük akım anestezi uygulama tekniği konusunda literatür, konjenital kalp cerrahisi operasyonu geçiren pediatrik hasta gruplarında oldukça kısıtlıdır. Bu çalışmada, kliniğimizde konjenital kalp cerrahisi olgularında klinisyen tercihlerine göre düşük ve yüksek akım anestezi uygulamaları şeklinde prospektif olarak iki gruba ayırdığımız hastalarda farklı taze gaz akım hızları ile anestezi uygulamalarının perioperatif COHb düzeyleri, hemodinamik ve sistemik etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Klinik Araştırmalar Etik kurul başkanlığının 14.09.2023 tarihli E-96317027-514.10-224461931 sayılı etik kurul onayı alındı ve NCT06097806 numarası ile clinical trials kaydı yapıldı. 01.12.2023-01.12.2024 tarihleri arasında pediatrik kalp ve damar cerrahisinde elektif operasyon geçirecek olan American Society of Anesthesiologists-Amerikan Anestezistler Birliği (ASA) II ve III grubundan 2 ay – 7 yaş arasında genel anestezi alacak, toplam 40 hasta olarak planlandı. Anestezi uzmanının rutin kullanım tercihine bağlı olarak düşük ve yüksek taze gaz akımı kullanımına göre iki gruba ayrıldı. (Düşük taze gaz akımı n=20, Yüksek taze gaz akımı n=20). Düşük akımın liberal tanımı olarak; dakika ventilasyonunun yarısı hedeflendi. Yüksek akım grubunda ise taze gaz akışı rutin olarak 4 l/dk olacak şekilde ayarlandı. Hastaların demografik verileri, operasyon ve anestezi süreleri, operasyon sırasındaki hemodinamik parametreleri, rutinde alınmakta olan kan gazı örneklerinden COHb düzeyleri, ilk 24 saat kanama miktarı, intraoperatif (operasyon sırasında) ve postoperatif (operasyon sonrası) ilk 24 saat kullanılan eritrosit süspansiyon miktarı ve kullanılan diğer kan ürün miktarı, ekstübasyon zamanları, postoperatif böbrek fonksiyon testleri ve diyaliz ihtiyaçları tarafımızca takip edilerek değerlendirildi Bulgular Çalışmamızda düşük akım ve yüksek akım grupları arasında peroperatif farklı zaman periyotlarında (0-30dk, >30dk, Pompa Giriş, Protamin Sonu, Operasyon Sonu ve Yoğun Bakım Ünitesinde) ölçülen CO ilişkili parametreler değerlendirildiğinde (COHb, ETCO2, AKG CO2 ortalamaları) istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0,05). Hem düşük akım grubunun hem de yüksek akım grubunun 0-30 dakikada alınan kan gazı analizinde COHb ortalamaları başlangıç değer kabul edildiğinde; Protamin Sonu COHb ortalamaları diğer tüm zaman diliminde bakılan COHb ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0,033). Sonuç Düşük taze gaz akım anestezi tekniğinin kullanılması COHb düzeylerinde bir değişiklik meydana getirmeden tam aksine bu uygulamanın faydalarından yararlanılması bu tekniğin klinik olarak önemli bir avantaj sunduğunu göstermektedir. Özellikle, COHb düzeylerinde belirgin bir değişikliğe yol açmaması, bu hassas hasta popülasyonunda düşük akım anestezisinin uygulanabilirliğini ve güvenilirliğini desteklemektedir. Çalışmamız, pediatrik konjenital kalp cerrahisi hastalarında düşük akım tekniklerinin faydalarını vurgularken, bu alandaki literatüre de önemli bir katkı sağlamaktadır. Anahtar kelimeler: Pediatrik Kardiyak Hasta, Düşük Akım Anestezi, Karboksihemoglobin