Kronik obstruktif akciğer hastalığı olan alevlenme nedeni ile hastaneye yatan hastaların prognozunu belirlemede egzersiz kapasitesi, kas gücü ve DECAF skorunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEM AÇAR
Danışman: İpek ÖZMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ: KOAH alevlenme nedeniyle hastaneye yatan hastalarda DECAF skoru, egzersiz kapasitesi (yürüme hızı), kas gücü (el kavrama gücü) ölçümlerinin taburculuk sonrası erken ve geç dönem hastane yatışlarını öngörmede kullanılabilecek testler olarak kullanılmasının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza Mayıs 2022 – Aralık 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde göğüs hastalıkları poliklinik ve acil servis başvurusunu takiben KOAH alevlenme tanısı ile pulmoner rehabilitasyon servisine interne edilen 32 hasta ve poliklinik başvurusunda ayaktan takibi uygun olan KOAH stabil dönemdeki 22 hasta olmak üzere toplamda 54 hasta dahil edildi. Hasta değerlendirme formunda; yaş, cinsiyet, şikayet, KOAH süresi, hastane yatış süresi, kullanım varsa USOT ve NIMV kullanma süresi, son 1 yılda hastane başvurusu ve hastane yatışı, ek hastalıklar, ilaçlar, CAT skoru, mMRC, son 2 yıl içinde yapılmış olan solunum fonksiyon testi, radyolojik özellikler, boy ve kilo ölçümü, vücut kitle indeksi, yağsız vücut kütle indeksi, DECAF skoru, yatış ve taburculuk günü yapılmış olan laboratuar rutin değerleri, kas gücü değerlendirmesi amacıya el kavrama gücü ve mobilitenin değerlendirilmesi amacıyla zamanlı kalk yürü testi verileri yer almıştır. Hastaneye KOAH alevlenme ile yatışı olan hastaların 24 saat içinde zamanlı kalk yürü testi ve el dinamometresi ile el kavrama gücü ölçümleri yapıldı, aynı ölçümler taburculuk günü de tekrar edildi. Hastanede yatış sırasında NIMV ihtiyacını olması, yoğun bakıma nakil, taburculuk, taburculuk sonrası 1. ay ve 3. ay içinde hastane yatış, acil ve/veya poliklinik başvuru durumu, mortalite durumu hastane kayıtlarından veya hastalar telefon ile aranarak kaydedildi. BULGULAR: Çalışmamıza dahil olmayı kabul eden, servis yatışı ve poliklinik takibi kategorilerinde olan toplamda 59 hastanın 58'i erkek, 1'i kadın cinsiyete sahipti. Toplamda 5'i çalışmadan çıkartıldı. Bunlardan 2'si dışlama kriterlerine uyması nedeniyle çalışma dışı kaldı (1 hastada COVID19 PCR pozitifliği saptandı, 1 hasta KBY ilişkili yüklenme bulguları ile ilgili branşlara yönlendirildi). 2 poliklinik hastası takipten çıktı. Tek kadın hasta çalışmadan çıkartıldı. Hastaların yaş ortalama değeri 67 (SD: 6.7) izlendi. Tamamında sigara öyküsü mevcut olup %37.5'i aktif smoker olarak izlendi. Komorbidite olarak %43.8 oran ile en sık hipertansiyon saptandı. Yatış sonrası ilk 24 saatte, zamanlı kalk yürü testinde 12,98 sn (IQR 25-75:10,93-15,31), taburculukta 9,76 sn (IQR 25-75:8,74-12,32) olarak anlamlı düzelme görüldü. İlk 24 saatte, baskın sağ elde handgrip testinde 24,79 kg (SD: 7,57), taburculukta 26,96 (SD: 7,50) olarak anlamlı düzelme görüldü. Kas gücü yaşa göre zayıf olan hastalarda taburculuk sonrası 90 günlük acil başvurusu sayısı anlamlı olarak artmış saptandı (p< 0.001). 90 günlük geç dönem başvurularında mMRC 3,15 (SD:0,58) p = 0.001 ve zamanlı KYT süresi 15,07 (SD: 4,95) p = 0.02 istatistiki olarak anlamlı saptanmıştır. SONUÇ: KOAH alevlenme nedeniyle hastaneye yatan hastalarda klinik düzelmeyi göstermede zamanlı kalk yürü testi ve el kavrama gücü testi pratik kullanımda faydalı olmaktadır. Anahtar Kelimeler: KOAH, Egzersiz Kapasitesi, DECAF skoru