Neoadjuvan kemoradyoterapi alan rektum kanserli hastalarda tedaviye yanıtın mrg ile yapılan morfolojik, volümetrik, fonksiyonel ölçümler ve tekstüre analizi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET BOZER
Danışman: Zehra Hilal ADIBELLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada neoadjuvan kemoradyoterapi (KRT) alan lokal ileri evre rektum kanserli olgularda, morfolojik, volümetrik ve fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) parametrelerinin ve MRG tekstüre analizinin, tedaviye yanıtı öngörmede ve preoperatif dönemde tedaviye yanıtı değerlendirmede katkısını göstermeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Retrospektif çalışmamıza, Aralık 2017-Aralık 2020 tarihleri arasında neoadjuvan öncesi ve sonrası MRG uygulanan 32 hasta (21 erkek, 11 kadın; ortalama yaş 61,88±12,64) dahil edildi. Neoadjuvan tedaviye yanıt, tam yanıt ve kısmi yanıt olarak iki gruba ayrıldı. Pre-post KRT T2A, ADC ve kontrastlı T1A sekanslarla morfolojik, volümetrik ve fonksiyonel kantitatif analizler, MRG tekstüre parametreleri kaydedildi. İki grup arasındaki karşılaştırmalarda Mann Whitney U istatistiksel analizi kullanıldı. Değişkenler arasındaki uyum Kappa ve Kendal's Tau b uyum analizleri ile ROC analizleri kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 32 hastanın beşinde (%15,6) tam yanıt izlendi. Tam yanıt ile kısmi yanıt grupları arasında, pre-KRT MRG morfolojik ve volümetrik parametrelerden istatistiksel fark saptanmadı. Pre-KRT MRG'de yalnızca fonksiyonel parametre olan ADC ortalama değeri tam yanıt ile kısmi yanıt grupları arasında anlamlı bulundu (p: 0,048). Tam yanıt gösteren grupta ortalama ADC değeri daha yüksek olup tam yanıt ile kısmi yanıtı ayırmada pre-KRT ADC cut-off değeri 953,7x10-6 mm2/sn alındığında duyarlılık %66, özgüllük %84 olarak hesaplandı. Post-KRT morfolojik parametrelerden en uzun çap (p: 0,001) ve bidirectional ölçüm (p: 0,042), volümetrik parametrelerden hem T2A hem de DAG volüm tam tanıt ve kısmi yanıt grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p değeri sırasıyla; 0,005; 0,008). Volümetrik parametrelerden T2A volüm regresyonu belirlemede DAG volüme göre üstün bulundu (T2A volüm AUC: 0,869 ve DAG volüm AUC: 0,853). Tam yanıt ile kısmı yanıtı ayırmada post-KRT ADC cut-off değeri 1084,2x10-6 mm2/sn alındığında duyarlılık %100, özgüllük %53 olarak hesaplandı. Pre-post KRT MRG'de tekstüre parametrelerinden yalnızca T2A sekansta kurtosis değişimi anlamlı bulundu (p<00,5). Regresyona göre tekstüre parametrelerinin ortalama dağılımı ve değişim oranları bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı parametre bulunmadı. Sonuç: Neoadjuvan KRT alan rektum kanserli hastalarda tedavi yanıtı öngörmede kullanılabilecek pre-KRT MRG morfolojik, volümetrik ve fonksiyonel parametrelerde yalnızca fonksiyonel bir parametre olan pre-KRT ADC ortalama değeri istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Böylece yüksek ADC değeri ile KRT sonrası tam yanıt ilişkilendirildi. Ayrıca çalışmamızda KRT sonrası ortalama ADC değerinde artış saptandı. Preoperatif dönemde post-KRT MRG ile tam yanıtı değerlendirmede; morfolojik parametrelerden en uzun çap ve bidirectional ölçüm, volümetrik ölçümlerden T2A volüm ve DAG volüm ve fonksiyonel bir parametre olan ADC değeri regresyona göre istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Sonuç olarak çalışmamızda morfolojik parametrelerin de yanıt değerlendirilmesinde kullanılabileceği ve volümetrik parametrelerden T2A volümün daha değerli olduğu gösterildi. Ayrıca çalışmamızda tedaviye yanıtı değerlendirme ve öngörmede kullanılabilecek tekstüre analizi parametresi bulunamadı. Anahtar kelime: Rektum kanseri, neoadjuvan kemoradyoterapi, manyetik rezonans görüntüleme, diffüzyon ağırlıklı görüntüleme, ADC (görünür diffüzyon katsayısı), tekstüre analizi