COVID-19 PANDEMİ SIRASINDA VE SONRASINDA ÇOCUK GÖĞÜS HASTALIKLARI BÖLÜMÜNCE YAPILAN FLEKSİBL FİBEROPTİK BRONKOSKOPİ (FFB) ENDİKASYON VE BULGULARININ KARŞILAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMİHA MERVE VURAL KINDAN
Danışman: Gökçen Dilşa TUĞCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada COVID-19 ("Coronavirus Disease 2019") pandemisi sırasında ve sonrasında çocuk göğüs hastalıkları kliniği tarafından gerçekleştirilen fleksibl fiberoptik bronkoskopi (FFB) işlemlerinin endikasyonlarının ve bulgularının karşılaştırılması amaçlanmıştır. COVID-19 pandemisi sürecinde sağlık hizmetlerine başvurularda azalma meydana gelmiş ve birçok elektif girişim ertelenmiştir. FFB işlemi aerosol oluşturan girişimler arasında yer aldığı için pandemi sürecinde uygulanma sıklığı ve endikasyon dağılımının değişmiş olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle pandemi döneminde gerçekleştirilen bronkoskopi işlemlerinin klinik özelliklerinin ve elde edilen bulguların değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada pandemi dönemi ile pandemi sonrası dönemde gerçekleştirilen bronkoskopi işlemlerinin sayısı, endikasyonları ve bronkoskopi bulguları karşılaştırılarak pandeminin pediatrik bronkoskopi uygulamalarına olan etkisinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma retrospektif olarak planlandı. Mart 2020 – Nisan 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Hastanesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Kliniği tarafından FFB uygulanan 18 yaş altındaki hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, klinik bulguları, bronkoskopi endikasyonları, bronkoskopi sırasında saptanan bulgular, tanılar ve mevcutsa bronkoalveolar lavaj (BAL) sonuçları hasta kayıtlarından elde edildi. Çalışmaya dahil edilen hastalar pandemi dönemi (Mart 2020 – Eylül 2021) ve pandemi sonrası dönem (Ekim 2021 – Nisan 2023) olmak üzere iki grupta değerlendirildi. Elde edilen veriler iki dönem arasında karşılaştırılarak analiz edildi. İstatistiksel analizler SPSS (Version 22.0) paket programı kullanılarak yapıldı. Tanımlayıcı istatistikler ortalama, standart sapma, medyan, frekans ve yüzde değerleri ile ifade edildi ve gruplar arası karşılaştırmalarda uygun istatistiksel testler kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya toplam 302 hasta dahil edildi. Hastaların 112'si (%37,1) pandemi döneminde, 190'ı (%62,9) pandemi sonrası dönemde FFB uygulanan olgulardan oluşmaktaydı. Tüm hastaların ortanca yaşı 3,0 yıl (0,03–17,5) idi. Pandemi ix ve pandemi sonrası dönemler arasında yaş, cinsiyet, komorbidite varlığı ve yatış durumu açısından anlamlı fark saptanmadı. Pandemi sonrası dönemde bronkoskopi işlem sayısında belirgin artış izlendi. Tanısal endikasyonlar içinde yabancı cisim aspirasyonu (YCA) pandemi döneminde pandemi sonrası döneme göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (%33,0'a karşı %20,5; p=0,016). Posteroanterior akciğer grafi (PAAG) değerlendirmesinde havalanma farkı/hava hapsi bulgusunun pandemi döneminde daha sık olduğu görüldü. Pandemi döneminde işlem öncesi solunum yolu viral paneli (SYVP) ve COVID-19 ile ilişkili tarama testlerinin daha sık uygulandığı saptandı. Bronkoskopik bulgular arasında en sık normal görünüm, sekresyon artışı ve mukozal değişiklikler izlendi; trakeomalazi ve bronkomalazi oranları iki dönem arasında benzerdi. BAL uygulama oranı pandemi sonrası dönemde daha yüksek bulundu ve BAL örneklerinden yapılan kültür incelemeleri pandemi sonrası dönemde anlamlı olarak daha sık gerçekleştirildi. BAL yapılan olgularda mikrobiyolojik ve sitolojik incelemeler tanısal katkı sağladı. Sonuç: COVID-19 pandemisi pediatrik FFB uygulamalarının sayısını ve endikasyon dağılımını etkilemiştir. Pandemi döneminde işlemlerin daha çok acil ve zorunlu endikasyonlara yöneldiği, pandemi sonrası dönemde ise bronkoskopi sayılarının yeniden arttığı görülmüştür. YCA oranının pandemi döneminde daha yüksek bulunması bu durumu desteklemektedir. Bulgularımız, pandemi gibi olağanüstü dönemlerde pediatrik bronkoskopi hizmetlerinin uygun önceliklendirme ile sürdürülebileceğini ve normalleşme sürecinde işlem hacminin hızla toparlandığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: COVID-19, pandemi, çocuk, fleksibl fiberoptik bronkoskopi, bronkoalveolar lavaj