İstanbul ili adalar ilçesinde ikamet eden yaşlıların öz bakım gücü ile ilaç uyumu ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS EMRE KALPALI
Danışman: Engin Ersin ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Dünyada ve ülkemizde yaşlı nüfus giderek artmaktadır. Yaşlı nüfusun artışıyla birlikte yeni sağlık problemleri ortaya çıkmaktadır. Öz bakım gücündeki azalma da bu problemlerden biridir. Yaşlılıkla birlikte kronik hastalık sayısının artması, kullanılan ilaç sayısının artması ve yaşlılıktaki fizyolojik ve patolojik değişiklikler ilaç uyumunu da önemli hale getirmektedir. Bu çalışmada yaşlılıkta öz bakım gücü ile ilaç uyumu ilişkisini ve etkileyen faktörleri değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki çalışma 01.02.2019 – 31.05.2019 tarihleri arasında İstanbul ili Adalar ilçesinde yapılmıştır. Çalışmaya tabakalı örneklem yöntemiyle, en az bir ilaç kullanan, 65 yaş üzerindeki 375 kişi dahil edilmiştir. Veriler araştırmacı tarafından ev ziyaretleri ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmada katılımcılara sosyodemografik, ekonomik ve sağlık durumu ile ilgili sorular yöneltilmiştir. Ek olarak öz bakım gücü ölçeği ve Morisky 8 maddeli ilaç uyum ölçeği uygulanmıştır. Bulgular Katılımcıların ilaç uyumu ve öz bakım gücü ilişkisi incelendiğinde ikisi arasında pozitif yönde, anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p=0,000, R=0,22). Eğitim durumuyla öz bakım gücünün pozitif korelasyon gösterdiği görülmüştür (p=0,000). Eğitim durumuyla ilaç uyumu arasında da ilişki bulunmuştur (p=0,000). En düşük ilaç uyumu okuryazar olmayanlarda görülürken, en yüksek ilaç uyumunun ortaokul mezunu düzeyinde olduğu görülmüştür. Birlikte yaşanılan kişi, gelir düzeyi, uğraşı varlığı, kronik hastalık sayısı, dostları ve yakınlarıyla görüşme sıklığı ile öz bakım gücü ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Birlikte yaşanılan kişi, uğraşı varlığı ve kronik hastalık sayısı ilaç uyumu ile ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Bağımsız değişkenlerden medeni durum, kendine ait oda varlığı, bedensel özürlülük varlığı ve sürekli kullanılması gereken ilaç sayısının hem öz bakım gücünü hem de ilaç uyumunu etkilemediği görülmüştür. Cinsiyet ile öz bakım gücü arasında anlamlı ilişki bulunmazken, erkeklerde ilaç uyumu yüksek bulunmuştur (p=0,028). Sonuç Kişilerin sağlığını, yaşamını ve iyilik halini korumak için gerekli aktiviteleri doğru zamanlamayla başlatması ve uygulaması anlamına gelen öz bakım gücü, yaşlı bireylerde ilaç uyumuyla ilişkili bulunmuş, ilaç uyumunu ve öz bakım gücünü birlikte etkileyen faktörlerin olduğu görülmüştür.