18-49 yaş arası kadınlarda fiziksel aktivite düzeyi ile depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SADIK DENİZ YILMAZ
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yapılan bu çalışmada İstanbul Gaziosmanpaşa-Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 18-49 yaş arasındaki erişkin kadın bireylerde fiziksel aktivite düzeyi ile depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza İstanbul Gaziosmanpaşa-Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 18-49 yaş arasındaki erişkin kadın hastalardan toplam 220 kişi dâhil edilmiş olup anketler yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Demografik veriler anketi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kısa formu ve Birinci Basamakta Beck Depresyon Ölçeğini içeren "18-49 Yaş Arası Kadınlarda Fiziksel Aktivite Düzeyi İle Depresyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi" anketi kullanılmıştır. Veri analizi IBM SPSS 25 ile yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir. Verilerin normal dağılımı, Kolmogorov Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler sürekli değişkenler için ortanca, 25. p., 75. p., ortalama, standart sapma; kategorik değişkenler için sayı ve yüzde olarak verilmiştir. Sayısal verilerde iki bağımsız grubun karşılaştırılmasında normal dağılıma uymayan verilerde Mann Whitney U testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında normal dağılıma uymayan verilerde Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Kategorik veriler Pearson Ki Kare testi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilenlerin %69,86'sı (n=153) evliydi. 113 çalışanın %79,65'i (n=90) işçi, %20,35'i (n=23) memurdu. %45,45'inin (n=100) gelir düzeyi 29445 TL ve altı, %40,45'inin (n=89) 29445-49297 tl arasındaydı. Katılımcıların %86,82'si (n=191) ailesi ile, %7,73'ü (n=17) tek başına, %5'i (n=11) eşi ile yaşamaktaydı. Katılımcıların %54,02'si (n=94) doğum şeklinin sezaryen olduğunu belirtti. Doğum kontrol yöntemi olarak katılımcıların %72,16'sı (n=140) kondom/prezervatif, %14,43'ü (n=28) spiralleri, %13,4'ünün (n=26) doğum kontrol haplarını kullandığını ifade etti. Katılımcıların %33,79'u (n=74) kronik hastalığa sahipken, %35,91'i (n=79) sürekli ilaç kullanmaktaydı. Katılımcıların %37,44'ü (n=82) sigara, %25'i (n=55) alkol kullanmaktaydı. Çalışmaya katılan hastaların %35'i inaktif, %45,91'i minimal aktif, %19,09'u çok aktif olarak değerlendirilmiştir. Katılımcıların fiziksel aktivite düzeylerine ilişkin BDÖ-BB toplam puanları incelendiğinde fiziksel aktivite düzeyi ile BDÖBB puanları arasında istatistiki yönden anlamlı fark saptanmış olup çalışmaya dahil edilenlerden fiziksel aktivite kategorisi çok aktif olanların BDÖ-BB Üzüntü, Kötümserlik alt boyut ve toplam puanları minimal aktif ve inaktif olanlardan istatistiksel anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p<0,01). Katılımcılardan fiziksel aktivite kategorisi çok aktif olanların BDÖ-BB İlgi Kaybı alt boyut puanı inaktif olanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p<0,01) Sonuç: İncelememize dahil ettiğimiz 18-49 yaş arasındaki yetişkin kadınlar arasında fiziksel aktivite düzeyi ile depresyon arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu. Daha yüksek fiziksel aktivite düzeyine sahip bireylerin, BDÖ-BB alt boyutları ve toplam puanlar üzerinde daha düşük puanlara sahip olduğu tespit edildi. Fiziksel aktivite, depresyonu etkileyen faktörlerden sadece biridir; genetik faktörler, aile geçmişi, sosyoekonomik düzey, eşzamanlı kronik hastalıklar, sosyokültürel geçmiş, egzersiz bilinci vb. de göz önünde bulundurulmalıdır. Fiziksel ve zihinsel sağlığa ciddi zarar verebilen depresyonun erken teşhisi ve tedavisi, tedavi kapsamında psikiyatri doktorları ve/veya psikologlar aracılığıyla tıbbi ve zihinsel destek sağlamada, klinik şiddeti kontrol etmede ve olası eşlik eden hastalıkların seyrini düzeltmede hayati bir rol oynamaktadır. Anahtar kelimeler: Fiziksel Aktivite, depresyon, UFAA-KF, BDÖ-BB skoru, erişkin kadın