Acil servise hiperglisemi ile başvuran hastalarda ETCO2 ölçümünün prediktif değeri ve diyabetik ketoasidoz ciddiyeti ile korelasyonu

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA KEÇİÖREN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAZAL SELVİ YILDIRIM

Danışman: Emine EMEKTAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Diyabetes Mellitus (DM), pankreasın  hücrelerinden salgılanan insülin hormonunun eksikliği veya etkisizliği nedeniyle ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Diyabetin akut komplikasyonlarından olan Diyabetik Ketoasidoz (DKA) ise hiperglisemi, metabolik asidoz, ketonemi ve elektrolit anormallikleri ile karakterize bir acil durumdur. Kapnografik olarak ölçülen ETCO2 düzeyi, hastanın metabolik durumuyla yakından ilişkili olduğu için, hiperglisemik hastalarda potansiyel olarak DKA'nın varlığını veya yokluğunu tahmin etmekte kullanılabilir. Bu çalışmada amacımız, acil servise başvuran hiperglisemik hastalarda ETCO2 düzeyinin prediktif değerini belirlemek ve DKA ciddiyeti ile korelasyonunu araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma kapsamında 01/03/2019 ve 01/12/2020 tarihleri arasında keçiören eğitim ve araştırma hastanesi erişkin acil servise başvuran ve çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan hiperglisemik hastalar incelendi. Bulgular: Çalışmaya 84 hasta dahil edilmiş olup 43'ünde (%51.2) izole hiperglisemi, 41'inde ise (%48.8) DKA mevcuttu. Hastaların 41'i (%48.8) kadın, 43'ü (%51.2) erkek olup, hastaların yaş ortancası değeri 51 (IQR %25-75: 44.2-62) olarak saptandı. DKA grubundaki hastaların tedavi sonrası ölçülen VKG parametreleri ile ETCO2 düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelediğimizde; pH, HCO3- ve BE değerleri ile ETCO2 düzeyi arasında güçlü pozitif korelasyon olduğu görüldü (sırasıyla her bir değer için korelasyon katsayıları 0.815, 0.820, 0.862 ve p <0.001). Hastalarda DKA ya da izole hiperglisemi tanılarına karar vermekte kullanılabilecek ETCO2 düzeyi için cut-off değeri 27,5 olarak saptandı ve bu değer için duyarlılık ve özgüllük değerleri sırasıyla %93 ve %99 olarak belirlendi. Sonuç: Kapnografik ETCO2 düzeyi ölçümü, düşük maliyetli ve non-invaziv bir yöntem olarak gerek imkanların kısıtlı olduğu saha koşullarında ön tanı konulmasını ve doğru triyaj yapılabilmesini, gerekse acil servislerde klinisyenler tarafından DKA'lı hastaların hızlıca tanınarak bir an önce tedaviye başlanabilmesini sağlar. Anahtar Kelimeler: Acil Servis, Diyabetes Mellitus, Diyabetik Ketoasidoz, Hiperglisemi, Kan Gazı, ETCO2, Kapnografi