Otizm spektrum bozukluğu tanılı okul öncesi çocuklarda duyusal işlemleme bozuklukları ile beslenme davranışı, uyku alışkanlıkları ve antropometrik özellikler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA AĞAR
Danışman: Gül KARAÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: OSB tanılı çocukların duyusal problemleri; beslenme düzenleri, uyku rutini, banyo alışkanlıkları, sosyal etkinlikler gibi pek çok alanda gündelik hayatlarını negatif olarak etkileyip, işlevselliklerini bozabilmektedir. Biz de bu çalışmada, Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı olan okul öncesi çağdaki çocuklarda duyusal işlemleme bozukluklarının beslenme davranışı, uyku alışkanlıkları ve antropometrik özellikler ile olası ilişkilerinin incelenmesini amaçlamaktayız. GEREÇ VE YÖNTEMLER: Çalışmamıza DSM-5'e göre Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı almış toplam 60 olgu ile kontrol grubu olarak ise OSB tanılı kardeşi olan etkilenmemiş 40 çocuk dahil edilmiştir. Psikiyatrik değerlendirmeler sosyodemografik veri formu, duyu profili duyusal işlem modülü (DP), Sorun Davranış Kontrol Listesi (SDKL), Davranışsal Pediatrik Besleme Değerlendirmesi Ölçeği (DPBDÖ), Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (ÇUAA), Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ) ve DSM-5 OSB tanı kriterleri kullanılarak yapılmıştır. BULGULAR: Çalışmamızda OSB olgu grubu ve kardeş grubu arasında yapılan antropometrik ölçümlerin karşılaştırmasına göre; OSB ve kardeş grubu arasında ortalama boy, kilo, beden kitle indeksi (BKİ), baş çevresi ve bel çevresi ölçümleri yanında persentil hesaplamaları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. OSB olgu grubu ve kardeş grubu arasındaki duyusal işlem puanları karşılaştırıldığında; OSB grubunda duyma işlemi, görme işlemi, vestibüler işlem, oral duyusal işlem, çoklu duyusal işlem ve dokunma işlemi puanları kardeş grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. OSB grubunda ÇUAA toplam puanının, yatma zamanı puanının, uyku davranışı puanının ve ÇUAA uyanınca uyanık kalma süresinin kardeş grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır. OSB grubunda SDKL irritabilite, letarji, stereotipi ve hiperaktivite alt bölümleri toplam puanlarının, kardeş grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır. SONUÇ: Bulgularımız, OSB tanılı çocuklarda duyu profili ile uyku alışkanlıkları, beslenme davranışları ve davranışsal bozukluklar arasında anlamlı bir ilişki olduğunu açıkça göstermektedir. Ancak çalışmamızda kardeşlerin duyusal bozukluklar açısından OSB tanılı olgulardan etkilenmediği görülmüştür. Bulgularımız OSB tanılı çocuklarda gözlemlenen davranışsal ve duyusal zorlukların, beslenme ve uyku problemleri ile nasıl iç içe geçtiğini ve bu etkileşimlerin çocuğun genel sağlığı ve yaşam kalitesi üzerindeki önemli etkilerini ortaya koymuştur. Anahtar kelimeler: Beslenme Davranışı, Duyu Profili, Otizm Spektrum Bozukluğu, Uyku Bozuklukları