Spinal kord yaralanması olan hastalarda antropometrik, metabolik ölçümler ve mobilizasyon ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELTEM GÜNEŞ AKINCI

Danışman: Zeynep Aydan KURTARAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmamızın amacı kronik spinal kord yaralanmalı (SKY) hastaların antropometrik ve biyokimyasal ölçümlerle obezite oranının, bozulmuş glukoz düzeylerinin, lipit profil bozukluğunun araştırılması ve bu değişikliklerin manuel tekerlekli sandalye itme testleri uygulanarak mobilizasyonla olan ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve yöntem: Çalışmamıza yaralanma süresi ≥1 yıl olan, 18-60 yaş arası, 102 motor komplet kronik SKY'li hasta dahil edildi. Antropometrik ölçüm olarak boy, kilo, bel çevresi, üst orta kol çevresi, bel / boy oranı, deri kıvrım kalınlık (biceps, triceps, subskapular, abdominal) ölçümleri yapıldı. Metabolik profil olarak HDL, LDL, trigliserid, total kolesterol, açlık kan şekeri, vitamin D değerleri ölçüldü. Mobilizasyonu değerlendirmek için manuel tekerlekli sandalye itme testleri (maksimum hızda 20 metre itme testi, slalom testi, 6 dakika itme testi) uygulandı. Bulgular: Hastaların %27,4'ü fazla kilolu, %10,8'i obez olup; %6,8'inde bozulmuş açlık glikozu, %1,9'unda DM tespit edildi. Kadın hastalarda HDL, erkek hastalarda trigliserid düzeyi yüksek bulundu (p 0,05). Trigliserid düzeyi komplet hastalarda yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Trigliserid düzeyi, erkek hastalarda bel çevre ölçümü ve VKİ'nin düşük olmasıyla; 20 m itme testi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). VKİ ile slalom testi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Erkek hastalarda bel çevresi ile 6 dk itme testi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Biceps, triceps, subskapular deri kıvrım kalınlığı ile 20 m itme ve slalom testleri ile arasında pozitif ilişki, 6 dk itme testi ile arasında negatif ilişki bulundu (p<0,05). FBÖ ölçümü ile 20 m itme testi arasında negatif, 6 dk itme testi ile pozitif ilişki bulundu. Sonuç: Kronik SKY'li hastalarda metabolik değişikliklerinin kardiyovasküler hastalık riski oluşturması açısından dikkate alınması gerekmektedir. Adipozite artışının mobilizasyonu zorlaştırdığı görülmektedir. Bu nedenle hastalarda egzersiz ve diyet programlarının düzenlenmesi hem hastaların mobilizasyonunun artmasına hem de genel vücut sağlığına olumlu etki oluşturur. Anahtar Kelimeler: antropometrik ölçüm, manuel tekerlekli sandalye itme testleri, metabolik profil, spinal kord yaralanması