Benign fonksiyonel adrenal kortikal kitlelerin tanısında Ga68-DOTA-pentixafor PET/BT görüntülemenin yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK ŞAHİN
Danışman: Esra ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu tez çalışmasında, Ga68-DOTA Pentixafor PET/BT'nin aldosteron ve kortizol üreten adrenal kortikal kitlelerin fonksiyonel özelliklerini ve lateralizasyonunu belirlemedeki etkinliği değerlendirilmiştir. Pentixafor PET/BT'nin tanı ve tedavi sürecindeki potansiyeli, yüksek çözünürlüklü abdomen BT, kontrastlı abdomen MR ve F18-FDG PET/BT gibi diğer görüntüleme yöntemleriyle elde edilen bulgularla karşılaştırılarak analiz edilmiş ve klinik yönetime olan katkısı ortaya konmuştur. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza, klinik, laboratuvar ve görüntüleme yöntemleriyle benign fonksiyonel adrenal kortikal kitle şüphesi olan 25 hasta (19 kadın, 6 erkek) dahil edildi. Tüm hastalara IV F18-FDG ve Ga68-DOTA Pentixafor enjeksiyonunu takiben 1. saatte tüm vücut (PET1) ve 2. saatte abdominal geç görüntüler (PET2) alındı. Görüntüleme bulguları, lezyonların maksimum standart tutulum değerleri (SUVmax), LCRSUVmax (Lezyon-kontralateral sürrenal bez SUVmax oranı) ve LLRSUVmax (Lezyon-karaciğer SUVmax oranı) değerleri üzerinden değerlendirildi. Bu görüntüleme verileri, hastaların laboratuvar sonuçları, diğer görüntüleme yöntemlerinin bulguları ve opere hastaların cerrahi sonrası klinik, patolojik ve laboratuvar sonuçlarıyla karşılaştırılarak analiz edildi. BULGULAR: Ga68-DOTA Pentixafor PET/BT ile primer hiperaldosteronizm (PA) şüphesi olan 6/6 (%100), Cushing Sendromu (CS) şüphesi olan 5/18 (%27.7) ve ektopik ACTH sendromu (EAS) şüphesi olan 1/1 (%100) hastada karşı adrenal bez ve karaciğer parankiminden ayırt edilebilen fokal odaklar saptandı. Ga68-DOTA Pentixafor PET/BT ile fokal odak saptanarak cerrahi uygulanan PA (4/6) ve CS (5/5) hastalarının tamamında histopatolojik olarak adrenokortikal adenom doğrulanmış olup yanlış pozitiflik izlenmemiştir. 13 opere hastanın 8'inde gerçek pozitif, 3'ünde gerçek negatif, 2'sinde ise yanlış negatif sonuç elde edilmiştir. Ga68-DOTA Pentixafor PET/BT'nin fonksiyonel aldosteron ve kortizol salgılayan adrenal kortikal 12 kitleleri saptamada duyarlılığı %81.8, özgüllüğü %100, doğruluğu %84.6 olarak hesaplanmıştır. Opere olan hastalarda klinik ve biyokimyasal iyileşme PA hastalarının 4/4 (%100)'ünde, CS hastalarının 5/5 (%100)'inde izlendi. Pentixafor PET/BT'de odak saptanmayan 13 CS hastasından 4'ü opere edilmiş olup bu hastaların 3'ünde adrenokortikal adenom, 1'inde ise primer pigmente nodüler adrenal kortikal hastalık (PPNAD) saptanmıştır. Operasyon sonrası 2/4 hastada (%50) klinik ve laboratuvar iyileşme gözlenirken, diğer 2/4 hastada (%50) herhangi bir iyileşme izlenmemiştir. Lezyon SUVmax=3.84 eşik değeri ile %91 duyarlılık ve %50 özgüllüğe, LCRSUVmax=1.44 eşik değeri ile %45.45 duyarlılık ve %100 özgüllüğe, LLRSUVmax=4.36 eşik değeri ile %36.36 duyarlılık ve %100 özgüllüğe ulaşılmıştır. Ga68-DOTA Pentixafor PET/BT'de fokal odak saptanan ancak henüz opere edilmeyen 2 PA hastasından biri operasyon sırasını beklemekte, diğeri ise klinik ve laboratuvar izlem altında takip edilmektedir. Ga68-DOTA Pentixafor PET/BT'de fokal odak saptanmayan ve opere edilmeyen 8 CS ve şüpheli fokal odak saptanan 1 EAS hastasının klinik ve laboratuvar takipleri sürdürülmektedir. SONUÇ: Ga68-DOTA Pentixafor PET/BT, PA, CS ve EAS gibi benign fonksiyonel adrenal kortikal hastalıkların tanısında ve tedavisinde önemli bir araç olup, minimal invaziv yaklaşımlarla hasta yönetiminde yeni bir standart oluşturma potansiyeline sahiptir.