Genç yaş ve ileri yaş meme kanseri hastalarının klinikopatolojik özelliklerinin ve sağkalımlarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA YAPICI
Danışman: Mehmet Alpaslan ÖZGÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ: Meme kanseri, ülkemizde ve dünyada kadınlarda en sık görülen ve aynı zamanda en sık ölüm nedeni olan kanserdir. Genç yaş (40 yaş altı) meme kanserinin risk faktörleri, tümör biyolojisi ve prognozu farklılık göstermektedir. Bu nedenle, genç yaşta görülen meme kanseri farklı bir antite olarak değerlendirilmektedir. Ancak bu konuda yapılmış olan çalışmalar sınırlıdır ve bu nedenle genç yaş meme kanserinde hastalığın agresif seyretmesine neden olan faktörlerin daha detaylı araştırılması gerekmektedir. AMAÇ: Bu çalışma, genç yaşta görülen meme kanserininin klinik ve patolojik özelliklerini incelemek, prognozunu araştırmak ve ileri yaşta görülen meme kanseri ile karşılaştırmak amacı ile yapılmıştır. HASTALAR VE YÖNTEM: Çalışmamıza 1995 yılı Haziran ayı ile 2021 yılı Ekim ayı arasında tanı alarak SBÜ Sultan 2. Abdülhamid Han EAH Tıbbi Onkoloji Kliniği tarafından takip edilmiş olan 318 kadın meme kanseri hastası alınmıştır. Hastalar, tanı tarihindeki yaşına göre genç yaş ve ileri yaş hastalar olarak iki grupta incelenmiştir. Çalışmamıza genç yaş grubu için 40 yaş altı meme kanseri olan tüm hastalar alınırken, bu grup ile karşılaştırmak amacıyla alınan ileri yaş grubuna 50 –70 yaş arası olan meme kanseri hastalarından rastgele alım yapılmıştır. Genç yaş hastaların tümör patolojisi, hastalığın klinik seyri ve hastaların sağkalım durumu incelenmiştir. Bu grup, ileri yaş hastalar ile karşılaştırılmıştır. Analizler IBM SPSS 22.0 programı ile yapılmış ve tüm analizler için istatiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. BULGULAR: Çalışmamızda genç yaş meme kanseri hastalarında genel sağkalım (overall survival) (OS) süresinin ileri yaş grubu hastalarınkinden daha kısa olduğu görülmüştür (median OS: 156 ay vs. 175 ay, p=0,002). Genç yaş meme kanseri hastalarında tanı anında metastaz varlığı, beyin metastazı gelişimi, hastalığın nüks etme durumu, yüksek dereceli tümör durumu, hormon reseptör negatifliği (ER ve PR negatif olan hastalar) ve triple negatifliğinin (ER, PR ve HER2 negatif olan hastalar) ileri yaş grubu hastalara göre daha sık olduğu görülmüştür. Prognoza etki eden faktörler, Çok Değişkenli Cox Regresyon Analizi ile incelendiğinde, yaş durumunun istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülürken; tanı anında metastaz varlığı (p=0,008, HR=6,349), beyin metastazı gelişimi (p<0,001, HR=5,882), nüks etme durumu (p=0,002, HR=7,465), hormon reseptör negatifliği (p=0,040, HR=4,691) ve triple negatifliğinin (p=0,018, HR=6,899) istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı olduğu ve diğer değişkenlerden bağımsız olarak sağkalımı olumsuz yönde etkileyen prognostik faktörler olduğu gösterilmiştir. SONUÇLAR: Sonuç olarak, genç yaş meme kanseri hastalarında genel sağkalım süresinin ileri yaş meme kanseri hastalarına göre daha kısa olduğu gösterilmiştir. Ancak genç yaş meme kanseri hastalarında prognozun daha kötü olmasına neden olan asıl faktörlerin tanı anında metastaz varlığı, beyin metastazı gelişimi, nüks etme durumu, hormon reseptör negatifliği ve triple negatiflik olduğu; genç yaş durumunun ise bağımsız bir risk faktörü olmadığı gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, genç yaş, prognoz, sağkalım