Video yardımlı torakoskopik cerrahide (VATS) ultrasonografi eşliğinde uygulanan romboid interkostal ve subserratus plan (RISS) blok ile erektör spina plan (ESP) blok tekniklerinin postoperatif analjezik etkinliğinin ve solunumsal fonksiyonlara etkilerinin karşılaştırılması: Prospektif randomize çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF ALAN
Danışman: Hande GÜRBÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Toraks cerrahilerinde etkin analjezi, derin solunum ve öksürmeyi destekleyerek erken mobilizasyonu kolaylaştırır ve buna bağlı olarak pulmoner komplikasyonların önlenmesi ile morbiditenin azaltılmasında kritik rol oynar. Bu çalışmanın birincil amacı, biportal video yardımlı torakoskopik cerrahi (VATS) uygulanan hastalarda erektör spina plan (ESP) ve romboid interkostal–subserratus plan (RISS) bloklarının somatik ve visseral analjezi üzerindeki etkilerini karşılaştırmaktır. İkincil amacı ise bu blokların solunum fonksiyonları, opioid gereksinimi ile ağrı skorları üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Prospektif randomize olan bu çalışmaya elektif VATS uygulanan, 18–80 yaş arası ve American Society of Anesthesiologists (ASA) I–III sınıfındaki 88 hasta dahil edildi. Olgular ESP veya RISS blok olarak iki gruba ayrıldı. Preoperatif dönemde demografik veriler ile üç toplu volümetrik teşvik spirometrisi ile inspiryum ve ekspiryumda top kaldırma sayıları kaydedildi. Postoperatif dönemde solunum fonksiyon performansları, istirahat ve mobilizasyon halinde ağrı skorları, ağrının karakteri, toplam analjezik tüketimi, kurtarıcı analjezik ihtiyacı, bulantı, kusma, kaşıntı gibi yan etkiler, komplikasyonlar ve hastane kalış süreleri değerlendirildi. Bulgular: RISS blok uygulanan hastalarda, istirahat ağrı skorları erken dönemde daha düşüktü (30. dk p=0.012, 1. saat p=0.009); ancak 1. saat sonrasında gruplar arasında fark izlenmedi. Dinamik NRS skorları ise 30. dk, 1., 6. ve 24. saatlerde RISS grubu lehine anlamlı derecede düşük bulundu (tüm p<0.05). Somatik analjezide RISS blok (%95,5) ESP bloğa üstünlük gösterirken; visseral analjezide ESP blok (%68,2) RISS bloğa üstünlük sağladı (her iki karşılaştırma için p<0.001). Solunum fonksiyon performansları açısından RISS blok uygulanan hastaların inspiratuar fonksiyonları postoperatif 12. saatte ve ekspiratuar fonksiyonları ise postoperatif 18. saatte preoperatif değerlere dönerken; ESP blok uygulanan hastalarda bu derlenme daha geç gerçekleşti ve solunum fonksiyonları 24. saatte dahi preoperatif seviyelere ulaşmadı (p<0.05). Sonuç: RISS blok, ESP bloğa kıyasla daha iyi somatik analjezi sağlamış; buna karşılık ESP blok, RISS bloğa göre daha iyi visseral analjezi sağlamıştır. Postoperatif ağrı skorları, opioid tüketimi, yan etkiler, komplikasyonlar ve hastane kalış süreleri açısından RISS ve ESP bloklarının etkinliği benzerdir. RISS blok uygulanan hastalarda solunum egzersizi performanslarının postoperatif ilk 24 saat içerisinde preoperatif değerlere ulaştığı, buna karşın ESP blok uygulanan hastalarda aynı zaman dilimi sonunda preoperatif değerlere henüz erişilemediği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Analjezi; Anestezi; Sinir Bloğu; Video Yardımlı Torasik Cerrahi; Postoperatif Ağrı; Solunum Fonksiyon Testleri