Amlodipin ile ilişkili diş eti büyümesinde resveratrolün gingival fibroblastların proliferasyonu üzerine etkisinin biyokimyasal olarak değerlendirilmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ (ANKARA), KLİNİK BİLİMLER BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLKAN KARA
Danışman: Nuriye Işıl SAYGUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Amlodipin, hipertansiyon ve anjin tedavisinde kullanılan bir kalsiyum kanal blokeridir ve en yaygın yan etkilerinden biri dişeti büyümeleridir. Çalışmamızda amlodipin ilişkili dişeti büyümelerinden üretilen gingival fibroblastlar üzerinde resveratrolün antiproliferatif etkisinin bulunup bulunmadığı ve diş eti büyümelerinde kollajen ve hücre dışı matriks (ECM) metabolizmasında önemli rol oynayan, transforme edici büyüme fakötörü-ß1 (TGF-ß1), bağ dokusu büyüme faktörü (CTGF), Tip 1 kollajen (COL-1), interlökin-6 (IL-6), transglutaminaz-2 (TGM 2) ve superoksit dismutaz (SOD) seviyelerinin resveratrolden nasıl etkilendiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada amlodipin ilişkili diş eti büyümelerinden elde edilen gingival fibroblastlar (Grup B) ve sağlıklı gingival fibroblastlar (Grup S) olarak iki ana grup bulunmaktadır. Bu gruplar kontrol (SK, BK), resveratrol uygulanan (SR, BR), amlodipin uygulanan (SA, BA), hem amlodipin ve hem resveratrol uygulanan (SAR, BAR) gruplar olarak 4 alt gruba ayrılmıştır. Tüm grupların 24 ve 48. Saat proliferasyon ve canlılık düzeyleri MTT testleriyle ölçülmüş ve TGF-ß1, CTGF, COL-1, IL-6, SOD, TGM-2 seviyeleri Enzyme-Linked Immuno Sorbent Assay (ELISA) yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: B grubunda MTT değerleri hem 24. Saat hem de 48. Saatte anlamlı olarak S grubundaki MTT değerlerinden daha yüksekti (p=0,01). Büyüme grubunda resveratrol uygulaması her iki zaman diliminde proliferasyonu anlamlı olarak azalttı (p<0,001). Büyüme grubunda TGF-ß1 (p=0,0090), CTGF (p=0,0090), COL-1 (p=0,0088), IL6 (p=0,0283), TGM-2 (p=0,0472), seviyeleri S grubundan daha yüksekti, SOD ise daha düşük seviyedeydi (p=0,0090). Resveratrol büyüme grubunda TGF-ß1 (p=0,0090), CTGF (p=0,0090) ve TGM-2 (p=0,0088) tekrarlayan dozlarda ve COL-1 (p=0,0139), IL-6 (p=0,050) seviyelerini 24. saatte azalttı. SOD seviyesini de 24.saatte anlamlı olarak yükseltti (p=0,0143) Sonuç: Amlodipin ile ilişkili diş eti büyümelerinde hücre proliferasyonu sağlıklı hücrelerden anlamlı olarak daha yüksek seviyelerdeydi ve büyümenin patogenezinde rol oynayan mediyatörlerden olan TGF-ß1, CTGF, COL-1, IL6 da büyüme grubunda daha fazla sentezleniyordu. TGM-2 amlodipine bağlı dişeti büyümelerinde ilk defa incelendi ve büyüme grubunda daha yüksek seviyelerdeydi. Resveratrolün amlodipin ilişkili diş eti büyümelerinde sitotoksik etki göstermeden proliferasyonu baskıladığı ve fibrozis biyobelirteçleri olan TGF-ß1, CTGF, COL-1, IL-6 ve TGM-2 seviyelerini azalttığı ve azalmış SOD sentezini de arttırdığı gösterilmiştir.