Kardiyak iskeminin non-invaziv tanısında miyokardiyal perfüzyon sintigrafisi ile serum çözünebilir lektin benzeri okside düşük dansiteli lipoprotein reseptör-1'in birlikte değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA KAAN DİŞYAPAR
Danışman: Selami DEMİRELLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, kronik koroner sendrom (KKS) ön tanısıyla tetkik edilen ve miyokard perfüzyon sintigrafisi (MPS) ile miyokardiyal iskemi saptanan hastalarda; serum çözünebilir lektin benzeri okside düşük dansiteli lipoprotein reseptörü-1 (sLOX-1) ve iskemi modifiye albümin (İMA) düzeylerinin hem miyokardiyal iskemiyi hem de obstrüktif koroner arter hastalığı (KAH) varlığını öngörmedeki klinik değerini araştırmayı hedefledik. Ayrıca bu biyobelirteçlerin, obstrüktif olmayan koroner arter hastalığı ile seyreden iskemi (İNOCA) olgularındaki varyasyonlarını ve koroner arterlerdeki anatomik darlık derecesiyle olan ilişkisini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Mayıs 2025 - Nisan 2026 tarihleri arasında Kayseri Şehir Hastanesi Kardiyoloji Kliniği'nde prospektif ve gözlemsel olarak yürütüldü. Araştırmaya, MPS sonucunda iskemi izlenen ve klinik endikasyonla koroner anjiyografi (KAG) uygulanan 148 hasta çalışma grubu ile kardiyovasküler açıdan sağlıklı olduğu bilinen 63 kişi kontrol grubu olmak üzere toplam 211 birey dahil edildi. Çalışma grubu; KAG bulgularına göre "Normal KAG", "Non-obstrüktif KAH" ve "Obstrüktif KAH" olarak alt gruplara ayrıldı. Tüm katılımcılardan alınan venöz kan örneklerinde sLOX-1 ve İMA düzeyleri çalışıldı; obstrüktif KAH varlığını etkileyen bağımsız faktörler lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Kontrol grubu ile çalışma grubu arasında sLOX-1, İMA ve tiyol dengesi parametreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). İskemi alt grupları (Normal KAG, Non-obstrüktif ve Obstrüktif KAH) kendi arasında değerlendirildiğinde, sLOX-1 düzeylerinde gruplar arası anlamlı bir farklılık izlenmedi (p=0,223). Buna karşın, analiz edilen parametreler arasında yalnızca İMA düzeylerinde gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı (p=0,028). Post-hoc analizinde bu farkın, İMA düzeylerinin obstrüktif grupta daha yüksek olması nedeniyle non-obstrüktif ile obstrüktif grup arasında olduğu belirlendi. Obstrüktif KAH'ın bağımsız belirleyicilerini tanımlamak amacıyla kurulan standardize edilmiş lojistik regresyon modelinde; İMA düzeyindeki her 1 standart sapmalık artışın obstrüktif KAH riskini yaklaşık 1,7 kat artırdığı gözlenmiştir (OR=1,694; %95 CI: 1,117–2,568; p=0,013). Demografik değişkenlerden ileri yaş hastalık riskini yaklaşık 2 kat artırırken (OR=2,067; p=0,001), cinsiyet faktörünün de modelde bağımsız ve anlamlı bir risk öngördürücüsü olduğu saptanmıştır (OR=0,401; p=0,024). Sonuç: Bu çalışmanın bulguları doğrultusunda; serum sLOX-1 düzeylerinin, stabil seyreden KKS hasta grubunda doğrudan miyokardiyal iskemiyi veya obstrüktif süreçleri öngörmede istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık sergilemediği görülmüştür. Ancak darlık derecesi arttıkça gözlenen basamaklı sayısal artış trendi, bu biyobelirtecin damar duvarındaki aterosklerotik plak yükünün ve biyolojik aktivitesinin bir göstergesi olabileceğini düşündürmektedir. Buna karşılık serum İMA düzeyleri ise, iskemi saptanan hastalarda, geleneksel risk faktörlerinden bağımsız olarak obstrüktif KAH varlığını ve anatomik darlık derecesini öngörmede istatistiksel olarak bağımsız bir biyokimyasal parametre olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca İMA'nın hızlı ve pratik bir laboratuvar analizi potansiyeline sahip olması, invaziv girişimler öncesinde risk stratifikasyonunda yardımcı bir araç olarak klinik kullanılabilirlik sunabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: İNOCA, İskemi Modifiye Albümin, Kronik Koroner Sendrom, Serumda Çözünebilir Lektin Benzeri Okside Düşük Dansiteli Lipoprotein Reseptörü-1 (sLOX-1)