Pediatrik yaş grubunda primer immün yetmezlikli hastalarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL ÖRTLEK
Danışman: Ayşe METİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:PEDİATRİK YAŞ GRUBUNDA PRİMER İMMÜN YETMEZLİKLİ HASTALARDA YAŞAM KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Amaç: Primer immün yetmezlikler (PİY), immün sistemi oluşturan hücre ve moleküllerin eksikliği veya fonksiyon bozukluğu ile giden 300'den fazla alt tipi olan, nadir sıklıkta görülen genetik geçişli hastalıklar kümesidir. PİY'ler, temelde enfeksiyonlara duyarlılığın artmasının yanında otoimmün, alerjik, lenfoproliferatif ve malign hastalık sıklığının da yüksek olduğu hastalıklar grubudur. PİY'li hastaların, hastalıklara karşı artmış duyarlılığı, tedavi edilmeyen veya eksik tedavi edilen PİY'lerin neden olduğu kronik organ hasarları, yaşam kalitesine olumsuz yönde etki etmektedir. PİY'li hastalar, başta düşük fiziksel ve duygusal işlevsellik olmak üzere, sosyal işlevsellik ve okul sorunları bakımından dezavantajlı bir yaşam sürmekte olup, yaşam kalitesinin bu hasta grubunda araştırılması daha çok önem arz etmektedir. Yöntem: Çalışmamıza, Aralık 2016 ile Haziran 2017 tarihleri arasında, hastanemizin Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları Kliniği'nde, PİY tanısı ile takip edilen 204 hasta, kontrol grubu olarak ise astım tanılı 104 hasta ile genel pediatri polikliniklerine akut sorunları nedeniyle başvuran ancak herhangi bir kronik hastalığı olmayan 117 sağlıklı kontrol grubu hastası olmak üzere, 2-18 yaş aralığında toplam 425 çocuk ve ergen hasta alındı. PİY tanı grubundaki hastaların sosyodemografik özellikleri, klinik özellikleri, yaşam kalitesi ve yaşam kalitelerini etkileyen faktörler incelendi. Yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde Türkçe validasyonu yapılmış olan, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği-ÇİYKÖ (PedsQL-4) kullanıldı. Çalışma, Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından değerlendirilmiş ve etik kurul onayı alınmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 17.0 (IBM SPSS Statistics, Chicago, IL) program ile yapıldı. Bulgular: Çalışmada 204 PİY tanılı, 104 astımlı tanılı ve 117 kronik hastalıkları olmayan sağlıklı çocuk değerlendirildi. PİY'li hastaların %24'ü (n=49) 2-4 yaş, %21,1'i (n=43) 5-7 yaş, %20,1'i (n=41) 8-12 yaş ve %34,8'i (n=71) 13-18 yaş grubunda olup; %60,8'i (n=124) erkek idi. Hasta ve kontrol gruplarının yaş ve cinsiyet dağılımı arasında istatistiksel olarak fark yoktu. Hastaların %74'ünde (n=151) humoral immün yetmezlik vardı ve %37,7'si (n=77) profilaktik tedavi alıyordu. Fiziksel işlevsellik, duygusal işlevsellik, sosyal işlevsellik, okul sorunları ve psikososyal işlevsellik açısından PİY'li hastaların skorları kontrol gruplarına göre belirgin düşük bulundu (p<0,001). Ayrıca enfeksiyon sıklığı ile ÇİYKÖ skorları arasında negatif korelasyon vardı. Sonuç: Çalışmamızda PİY tanılı çocukların yaşam kalitesi belirgin düşük bulunmuştur. Bu çocuklara medikal tedavi yanında psikososyal destek verilerek yaşam kalitelerinin artırılması sağlanabilecektir. Anahtar Kelimeler: Primer immün yetmezlikler, yaşam kalitesi, çocukluk yaş grubu