Sarkoidoz tanılı hastalarda bronkoalveoler lavaj (BAL)'daki CD4/CD8 lenfosit oranının steroid tedavisi yanıtına etkisi var mıdır?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SÜREYYAPAŞA GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF İDİL BÜYÜKKAYALI
Danışman: Sibel ARINÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sarkoidoz, etiyolojisi tam olarak aydınlatılamamış, multisistemik granülomatöz bir inflamatuar hastalıktır. Tedavi seçenekleri arasında kortikosteroidler genellikle ilk tercih edilen tedavi yöntemidir. Bronkoalveoler lavajda (BAL) CD4/CD8 lenfosit oranı, sarkoidoz tanısı konmuş hastalarda inflamasyonun analizinde yaygın olarak kullanılan bir tekniktir. Bu çalışmanın amacı, sarkoidoz tanısı almış ve Bronkoalveolar Lavaj (BAL) yapılmış hastalarda altı aylık steroid tedavisinin klinik, biyokimyasal, spirometrik ve radyolojik bulgular üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Sarkoidoz hastalarında BAL sıvısı CD4/CD8 lenfosit oranının tedavi yanıtı ile olan ilişkisi istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Gereç ve Yöntem: Ocak 2016- Şubat 2024 tarihleri arasında SBÜ Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde sarkoidoz tanısı almış, tanıda Bronkoalveolar Lavaj (BAL) yapılmış ve steroid tedavisi başlanmış olan 83 hasta çalışmaya alındı. Hastaların Bronkoalveoler Lavajları incelenerek CD4/CD8 lenfosit oranına göre 3.5 ve üzerinde olanlar, 3.5'in altında olanlar olmak üzere iki gruba ayrıldı. Hastaların başlangıç başvuru akciğer grafileri ile altı aylık steroid tedavisi sonrası akciğer grafileri bir radyolog tarafından değerlendirildi. Brixia Modifiye Akciğer Grafisi Skorlama Sistemi ile akciğer grafilerindeki infiltrat ve konsolidasyonlara göre radyolojik skorlamaları yapıldı. Hastaların tedavi yanıtı Kombine Klinik Skorlama'nın modifiye haline göre üç alt gruba göre değerlendirildi. Hastaların tedavi öncesi ve altı aylık tedavi sonrası akciğer fonksiyonu (SFT'de FVC % beklenende ≥ %5 artış ya da DLCO % beklenende ≥ %5 artış görülmesi 1 puan, diğer değişimler 0 puan), semptomlar (tedavi öncesi ve sonrası semptomlar sorgulandığında nefes darlığı ve öksürükte azalma için 1 puan, artma ya da stabil kalma için 0 puan) ve radyolojisi (tedavi öncesi ve altı aylık tedavi sonrası çekilen PA Akciğer grafilerinin Brixia Modifiye Akciğer Grafisi Skorları karşılaştırılarak skorlarda azalma varsa 1 puan, aynıysa ya da artmışsa 0 puan) kıyaslanarak her hastanın skoru hesaplandı. Toplam skorlar 0-3 arasındaydı. 2-3 puan; tedavi yanıtı, 0-1 puan ise; tedavi yanıtsızlığı olarak değerlendirildi. Hastaların poliklinik başvurularında demografik özellikleri, ek hastalıkları, klinik semptomları, sigara öyküleri, radyolojileri, laboratuvar parametreleri, steroid yan etkileri, spirometri değerleri (SFT ve DLCO) araştırıldı ve tüm bu veriler iki grup arasında karşılaştırıldı. Veriler hastane otomasyon sisteminden elde edildi ve geriye dönük incelendi. Bulgular: BAL'da CD4/CD8 lenfosit oranı ≥3.5 olan grupta 41 hasta(%49), 0.05). Her iki grupta da en sık tanı yöntemi Bronkoskopik işlemlerleydi. CD4/CD8 lenfosit oranı ≥3.5 olanlarda 16'sı(%39) FOB ile ve 15'i(%37) EBUS ile olmak üzere 31'inde(%76) bronkoskopik işlemlerle; 0.05). Brixia Modifiye Akciğer Grafisi Skorlaması'na göre CD4/CD8 lenfosit oranı ˂3.5 olanlarda 28(%67) hastada hafif tutulum gözlenirken, 14(%33) hastada şiddetli tutulum olduğu görüldü. CD4/CD8 lenfosit oranı ≥3.5 olanlar değerlendirildiğinde 24(%58) hastada hafif tutulum, 13(%32) hastada orta tutulum, 4(%10) hastada ise şiddetli tutulum vardı Tedavi yanıtını değerlendirmede kullandığımız modifiye kombine klinik skora göre tedaviye yanıtı olan (2-3 puan) CD4/CD8 lenfosit oranı ≥3.5 olanlarda 28(%68) hasta, tedaviye yanıtsız olan (0-1 puan) 13(%32) hasta saptanırken; <3.5 olanlarda ise sırasıyla 21(%50) hasta ve 21(%50) hasta olarak hesaplandı(p=0.09). Sonuç: Sarkoidoz hastalarında BAL'da CD4/CD8 lenfosit oranı ≥3.5 olan hastalarının tedavi öncesi radyolojik tutulumları <3.5 olan hastalara kıyasla benzer ve spirometrik değerleri daha düşüktür. CD4/CD8 lenfosit oranı ile DLCO değeri arasında negatif yönde korelasyon vardır. Ancak her iki grubun altı aylık prednizon tedavisi sonrası klinik, radyolojik ve akciğer fonksiyonları açısından tedavi yanıtları karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir farklılık yoktur. Günlük klinik pratikte sarkoidoz hastalarında BAL CD4/CD8 lenfosit oranı yüksekliği, akciğer grafisi ile birlikte tanıda ve erken tedaviye başlamada yardımcı olabilir. Anahtar Kelimeler: Sarkoidoz, Bronkoalveolar Lavaj, Steroid, CD4/CD8 lenfosit oranı