N-asetilsistein'in tendon iyileşmesi üzerine etkisi: Sıçan aşil tendonlarında yapılan histopatolojik, biyomekanik ve biyokimyasal bir çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL BÜYÜKDOĞAN
Danışman: Cemil ERTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Travmalar ve dejeneratif süreçler sonucunda gelişebilen tendon yaralanmaları sık karşılaşılan morbidite nedenlerindendir. İnflamasyon ve oksidatif stresin tendon dejenerasyonunda rol oynadığı ve iyileşmeyi etkilediği bilinmektedir. Bu nedenle anti-oksidan ve anti-inflamatuar özelliklere sahip N-asetilsisteinin (NAC) tendon iyileşmesi üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 16-18 haftalık, 300-400 gr ağırlığında, 35 adet "Wistar Hannover" soyu erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar; 1. hafta tedavi (Grup-1T), 1. hafta kontrol (Grup-1K), 3. hafta tedavi (Grup-3T), 3. hafta kontrol (Grup-3K) ve normal/sağlıklı tendon (Grup-N) şeklinde beş gruba bölündü. Grup-N haricindeki tüm sıçanlara bilateral aşil tendon kesisi uygulandı ve tamir yapılmadı. Tedavi grubuna günlük 150 mg/kg 1x1 intraperitoneal NAC, kontrol grubuna ise serum fizyolojik verildi. 1. ve 3. haftaların sonunda ötenazi uygulandı. Kan örnekleri biyokimyasal, sağ aşil tendonları histopatolojik, sol aşil tendonları biyomekanik incelemelere gönderildi. Histopatolojik değerlendirmede Hematoksilen-Eozin, Masson-Trikrom ve "Alcian-Blue" ile boyanan preperatların Bonar ve Movin skorlarına bakıldı. Ayrıca kollajen spesifik immünhistokimyasal boyamalar ile tipI/tipIII kollajen oranları incelendi. Biyomekanik kıyaslamalarda; çekme dayanımı, tokluk, tendon kesit alanı ve kopma yükü (Fmaks) parametreleri kullanıldı. Biyokimyasal analizde ise toplam tiyol, doğal tiyol ve disülfit miktarları ölçüldü. İstatistiksel değerlendirmeler Kruskall-Wallis, Friedman, Mann-Whitney U ve Wilcoxon testleri ile yapıldı. Bulgular: Grup-1T ve Grup-1K arasında bakılan tüm parametreler için p>0,05 bulundu. Bonar ve Movin puanları Grup-3T'de Grup-3K'ya göre daha düşüktü (p=0,002). Kollajen tipI/tipIII oranları Grup-3T'de Grup-3K'ya göre daha yüksekti (p=0,001). Çekme dayanımı ve tokluk değerleri Grup-3T'de Grup-3K'ya göre daha yüksekti (p=0,001). Tendon kesit alanı, Grup-3T'de Grup-3K'ya göre daha düşüktü (p=0,001). Fmaks değerleri Grup-3T, Grup-3K ve Grup-N'de benzer bulundu (p=0,772). Biyokimyasal parametrelerde hiçbir grup arasında farklılık bulunmadı (p>0,05). Sonuç: Yaptığımız deneysel hayvan çalışmasında NAC'ın histopatolojik, immünhistokimyasal ve biyomekanik açıdan tendon iyileşmesine olumlu yönde katkı sağladığını gösteren bulgular elde edildi. NAC'ın tendon yaralanmaları sonrasında iyileşmeyi uyaran bir etkisi olabileceğini düşünmekteyiz. Bu nedenle tendon iyileşmesindeki etki mekanizmalarının araştırılacağı deneysel çalışmalara ve insanlardaki karmaşık fizyolojik süreçlerde yaratacağı etkiyi araştırmak için de gelecekteki klinik çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.