Ankara'daki uzmanlık eğitimi alan aile hekimlerinin fibromiyalji sendromu hakkında bilgi düzeyleri ve yaklaşımları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH KOYUNCU
Danışman: Tarık Eren YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Fibromiyalji Sendromu (FMS), etyolojisi henüz kesin olarak ortaya koyulamamış, özellikle kadın cinsiyette ve 40-60 yaş aralığında sık görülen, hastaların genellikle kronik yaygın ağrılardan şikâyet ettiği bir kas iskelet sistemi hastalığıdır. FMS prevelansı yetişkinlerde %2-8, çocuklarda ise %1.2-6.5 aralığında olup kadınlarda 4-9 kat daha sık görüldüğü gözlemlenmiştir. Bu hastalara tanı koymak için her ne kadar tanı kriterleri geliştirilmiş olsa da hastaların tanı alma süreleri ortalama olarak 2-3 seneyi bulmaktadır. Bu süre zarfında FMS hastaları birçok doktora başvurmakta, gereksiz tanısal işleme ve tedaviye maruz kalmaktadır. Bu bağlamda toplumdaki bütün hastalarla, hastalık ayırt etmeksizin ve sürekli temas halinde olan aile hekimlerine, sadece fizik muayene ile tanı koyulabilen bir hastalık olan FMS hakkında önemli görevler düşmektedir. Bu çalışmada Ankara'daki uzmanlık eğitimi alan aile hekimlerinin FMS hakkındaki bilgi düzeyleri ve yaklaşımlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız tanımlayıcı, kesitsel tipte bir araştırmadır. 2019 yılı itibarı ile Ankara'da Aile hekimi olarak çalışan ve uzmanlık eğitimi almış veya halen alıyor olan tüm Aile hekimliği uzmanları ve asistanları çalışma evrenimizi oluşturmaktadır. Çalışmaya katılmaya gönüllü olan Aile hekimleri, yüz yüze ve internet üzerinden anket uygulama yöntemleri ile çalışmaya alınmıştır. Özgün olarak yapılandırılmış ve araştırmacılar tarafından hazırlanan 21 soruluk bir anket Şubat 2019- Mayıs 2019 tarihleri arasında gerekli izinler alındıktan sonra uygulanmıştır. Çalışmada tüm evrene ulaşılması hedeflenmiş ve ulaşılmak istenen en düşük katılımcı sayısı %5 hata ve %95 güven seviyesi için, 198 olarak belirlenmiştir. İstatistiki sonuçlar için anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır. Bulgular: Çalışmamıza 205 Aile Hekimi katılmış, bunlardan 202'si dağıtılan anketi tam olarak doldurmuştur. Değerlendirmeye alınan katılımcıların %1.5'i (n:3) Eğitim Görevlisi-Öğretim Üyesi, %7.4'ü (n:15) Aile Hekimliği Uzmanı, %76.7'si (n:155) Aile Hekimliği Asistanı, % 14.4'ü (n:29) ise Sözleşmeli Aile Hekimliği Uzmanlık Öğrencisi (SAHU) olduğunu ifade etmiştir. Katılımcıların %52.5'i (n:106) daha önce bir FMS hastasına tanı koyduğunu belirtmişlerdir. Hekimlerin %60.4'ü (n:122) FMS konusunda daha önce hiçbir eğitim almadıklarını ifade ederken yalnızca %39.6'sı (n:80) bu konuda eğitim aldıklarını belirtmiştir. FMS konusunda eğitim alan hekimlerin toplam ortalama bilgi düzeyi puanlarının, eğitim almayan hekimlerden anlamlı bir şekilde yüksek olduğu tespit edilmiştir (p=0.009). Bilgi düzeyini ölçen sorularda katılımcıların aldığı toplam puanların ortancası 37.5 iken, maksimum puan alan katılımcının 78, minimum puan alan katılımcının ise 6 puan aldığı tespit edilmiştir. Katılımcıların kendilerine FMS hasta yönetimi hakkında yetkinlik ve donanım açısından verdikleri puan minimum 0 maksimum 10 olup, ortalaması 4,16±1,89 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda FMS konusunda birinci basamakta çalışan uzmanlık eğitimi alan aile hekimlerinin yeterli bilgiye sahip olmadığı gözlemlenmiştir. Katılımcıların %60.4'ünün FMS hakkında daha önce hiçbir eğitim almadığını belirtmesi bu konu hakkındaki eğitim eksikliğini göstermek açısından değerli bir veridir. Nitekim toplam ortalama bilgi düzeyleri puanları yüksek olanların, bu konuda eğitim alan aile hekimlerinin olduğu bu çalışma ile saptanması bu veriyi desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji Sendromu, Aile Hekimi, Birinci Basamak Sağlık Hizmeti