Konya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği ve Obezite Polikliniğine gelen hastaların aralıklı açlık diyeti ile ilgili tutum ve davranışlarının, bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN FERHAT ERCAN
Danışman: İbrahim GÜNEY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda Konya Şehir Hastanesi Aile hekimliği ve obezite polikliniğine başvuran hastalarda aralıklı açlık diyeti bilgi düzeyini ölçmeyi ve diyet memnuniyet ölçeği ile aralıklı açlık diyeti uygulayanların ve diğer diyet yöntemlerini uygulayan insanlar arasındaki memnuniyetin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 01.02.2022- 31.03.2022 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği ve Obezite Polikliniklerine herhangi bir sebeple başvuran 200 kişiye; sosyo-demografik özelliklerin, diyet ve beslenme alışkanlıklarının sorgulandığı 38 sorudan oluşan aralıklı açlık bilgi düzeyi, tutum ve davranış anketi ve 9 sorudan oluşan diyet memnuniyet ölçeği anketleri uygulandı. 18 yaş ve üstü, psikiyatrik tanısı olmayan, gebe olmayan, çalışmaya katılmaya gönüllü olan kişiler çalışmaya dahil edildi. İstatistiksel analizler Statistical Packet for The Social Science (SPSS) 22.0 bilgisayar programı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışma 18-75 yaş arası toplam 200 kişiyle tamamlandı. Katılımcıların yaş ortalaması 34,20±0,66 yıl bulundu. Katılımcıların %58,5'i (n=117) kadın, %41,5'i (n=83) erkekti. Önceden aralıklı açlık diyeti, aralıklı oruç beslenme düzeni terimlerini duyanların oranı %58,5 (n=117) olarak bulundu. Katılımcıların kilo ortalaması 72,63±1,09 kg, boy ortalaması 168,73±0,64 cm beden kitle indeksi (BKİ) 25,41±0,33 kg/m² olarak bulundu. Kilo veren 96 kişi ortalama 6,78±0,75 kg vermişlerdi. Diyet uygulayanların %53,1'inin (n=51) kalori kısıtlama diyeti, %4,2'sinin (n=4) detoks diyeti, %2,1'inin (n=2) ketojenik diyet, %40,7'sinin (n=39) aralıklı oruç diyeti uyguladığı bulundu. Aralıklı açlık diyetini uygulayanların aralıklı açlık diyetini daha önceden bilenler arasındaki oranı %33,3 (n=39) bulundu. Aralıklı açlık diyeti uygulayanlardan %2,6'sının (n=1) modifiye oruç, %5,1'inin (n=2) alternatif gün, %69,2'sinin (n=27) 16-8 saat, %17,9'unun (n=7) 18-6 saat, %5,1'inin (n=2) 23-1 saat yöntemini uyguladığı bulundu. Erkeklerin kilo, boy ve BKİ'leri kadınlardan yüksekti (sırasıyla p<0,001, p<0,001 ve p=0,001). Yaş ilerledikçe BKİ'nin arttığı tespit edildi (p=0,001). Eğitim düzeyi üniversite ve üzeri olanların BKİ'leri lise ve altındakilere göre daha düşük bulundu (p<0,001). Aralıklı açlık diyetini bilenlerin arasında üniversite ve üzeri eğitim düzeyinde olanların oranı daha fazlaydı (p=0,008). Aralıklı açlık diyeti, aralıklı oruç beslenme düzeni terimlerini duyanların günlük su tüketimi daha yüksek bulundu (p=0,043). Aralıklı açlık uygulaması kolay bir diyettir önermesine katılanların günlük öğün sayısı anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0,017). Akşam yemeği sonrası atıştırmalık ya da meyve yiyenlerin diyet memnuniyeti daha düşük olarak bulundu (p=0,004). Günlük tüketilen su miktarı arttıkça diyet memnuniyetinin de arttığı görüldü (p=0,002). Aralıklı oruç diyeti yapanların diyet memnuniyeti diğer diyet yöntemlerini uygulayanların diyet memnuniyetinden daha yüksek olduğu bulundu (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda aralıklı oruç diyetinin katılımcıların yaklaşık yarısı tarafından bilindiğini bulduk. Aralıklı oruç uygulayanların diyet memnuniyeti diğer diyet yöntemlerini uygulayanlardan fazlaydı. Aralıklı oruç diyeti uygulayanların ortalama su tüketimi uygulamayanlardan yüksekti. Aile hekimleri tarafından obez hastalara sunulabilecek sağlıklı beslenme düzenleri arasında diyet memnuniyeti yüksek olan aralıklı açlık diyetine de yer verilebilir.