Nazal mukoza hasarınoluşturulmuş rat modelinde yağ dokusu kaynaklı vasküler stromal fraksiyon/jel materyalinin ve platelet rich plasmanın yara iyileşmesi üzerine etkisi

AHMET TÜRKMEN

Nazal mukoza hasarınoluşturulmuş rat modelinde yağ dokusu kaynaklı vasküler stromal fraksiyon/jel materyalinin ve platelet rich plasmanın yara iyileşmesi üzerine etkisi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET TÜRKMEN

Danışman: Necmi ARSLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Nazal mukozada oluşan hasar; endoskopik sinüs cerrahisi, septoplasti, septorinoplasti ve travmatik etkenler sonrasında sık görülen bir sorundur. Bu durum hem cerrahi başarının hem de hasta konforunun olumsuz etkilenmesine yol açmaktadır. Çalışmamızda, platelet rich plasma (PRP) ve vasküler stromal fraksiyon (VSF) kombinasyonunun nazal mukozadaki yara iyileşmesi üzerine etkileri, serum fizyolojik ve steroid grupları ve sadece PRP ile karşılaştırılarak histopatolojik açıdan değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada toplam 28 adet Sprague Dawley sıçan kullanıldı ve hayvanlar rastgele dört gruba ayrıldı (her grupta 7 rat). Tüm ratlarda sağ nazal mukozada fırçalama yöntemiyle hasar oluşturuldu. Kontrol grubu 10 µl serum fizyolojik 7 gün boyunca kanül yardımıyla sağ nazal pasaja verildi. Steroid grubu 10 µl mometazon furoat, 7 gün boyunca kanül yardımıyla sağ nazal pasaja verildi. Ratların kanlarından elde edilen PRP materyali, PRP grubuna 10 µl olarak 7 gün boyunca kanül yardımıyla sağ nazal pasaja verildi. Vasküler stromal fraksiyon/jel (VSF/jel) grubunda; ratlardan kasık bölgesinden eksize edilen yağ ̆ ile SVF/jel hazırlandı ve sağ ̆ nazal kaviteye 10 μl hacminde kanül yardımıyla verildi ve bu gruba yine 7 gün boyunca PRP materyali 10 µl olarak 7 gün boyunca kanül yardımıyla sağ nazal pasaja verildi. Çalışma sonunda 28. günde hayvanlar sakrifiye edilerek nazal mukozadan alınan örnekler hematoksilen-eozin ile boyandı. Histopatolojik değerlendirmede epitel kalınlığı, inflamasyon, goblet hücresi varlığı, fibrozis, adezyon ve neovaskülarizasyon parametreleri incelendi. Bulgular: PRP ve özellikle PRP+VSF grubunda epitel bütünlüğünün daha iyi korunduğu, goblet hücresi sayısının ve neovaskülarizasyonun arttığı saptandı. Buna karşılık inflamasyon, fibrozis ve adezyon kontrol ve steroid gruplarına göre anlamlı derecede az bulundu (p<0.05). Sonuç: PRP ve PRP+VSF uygulamaları, nazal mukozada meydana gelen hasar sonrası iyileşmeyi olumlu yönde etkilemiştir. Özellikle PRP+VSF kombinasyonunun epitel yeniden yapılanmasını hızlandırdığı, siliyer farklılaşmayı uyardığı, inflamasyon ve adezyon gelişimini azalttığı görülmüştür. Bu bulgular, PRP+VSF'nin nazal mukoza iyileşmesinde potansiyel bir tedavi seçeneği olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Platelet Rich Plasma, Vasküler Stromal Fraksiyon, Nazal Mukoza, Steroid, Yara İyileşmesi