Sigara bırakma tedavisi sürecinde beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ATACAN KARDAŞ
Danışman: Selma PEKGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sigara bırakma tedavi süreci yeni alışkanlıklar kazandırır ve yaşam tarzı değişikliklerine sebep olur. Sigara bırakma tedavisi sürecinde beslenme alışkanlıkları da değişime uğramaktadır. Biz de bu çalışma ile sigara bırakma polikliniğine başvuran hastaların sigara bırakma sürecindeki beslenme davranışındaki değişimleri ortaya koymayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Konya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği Sigara Bırakma Polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arasındaki 143 hasta dahil edildi. Tüm katılımcılara tedavi başlangıcında 12 soruluk sosyodemografik özellikleri içeren anket formu, 9 sorudan oluşan yeme alışkanlıkları formu, 21 sorudan oluşan Sigarayı Bırakmaya Yönelik Zorluklar Ölçeği Formu ve 15 sorudan Oluşan Yeme Arzusu Ölçeği (YAÖ) Kısa Formu doldurtuldu. Tedavinin 1. ayında katılımcılara yeme alışkanlıkları formu ve YAÖ Kısa Formu tekrar doldurtuldu. İstatistiksel analizler Statistical Packetfor The Social Science 22.0 bilgisayar programında yapıldı. Bulgular: Kadınların YAÖ toplam puanı erkeklerden daha yüksekti (p=0,024). Gönüllülerin günlük öğün sayısı tedavi süresince artmış bulundu (p=0,003). Öğün atlama oranları da tedavi süresince azalmıştı (p=0,020). Tedavi süresince katılımcıların YAÖ puanları artmıştı (p<0,001). Gönüllülerin tedavi süresince su tüketiminde anlamlı bir artış vardı (p<0,001). Bupropion kullananların tedavi sürecinde NRT kullananlara göre daha az atıştırmalık tükettiği gözlendi (p<0,001). Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve Sigarayı Bırakmaya Yönelik Zorluklar Ölçeği puanları arasında pozitif yönde bir ilişki vardı (p<0,001). Sigara bırakma zorluğu ve yeme puanları arasında pozitif korelasyon tespit edildi (p<0,001). Tedavi başındaki yeme arzusu puanları ile tedavinin 1. ayındaki yeme puanları arasında pozitif yönde korelasyon tespit edildi (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda hastaların antropometrik parametreleri üzerinde bir değişim gözlenmemiştir. Tedavinin uzun vadeli etkilerini değerlendirmek için daha uzun bir süreç içinde gerçekleştirilen çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Sigara bırakma sürecinde kişilerin yeme alışkanlıklarının değiştiği görülmüştür. Bu nedenle sigara bırakma polikliniklerinde hastalara bu konuda bilgi verilmeli ve riskli olduğu düşünülen hastalar daha yakından takip edilmelidir. Anahtar kelimeler: Yeme arzusu, Sigara bırakma, Beslenme