Diz osteoartrit hastalarında radyolojik evre ve ultrasonografik parametrelerin denge ve propriosepsiyon ile ilişkisinin araştırılması

NAZLI ŞİŞMANOĞLU ATAÇ

Diz osteoartrit hastalarında radyolojik evre ve ultrasonografik parametrelerin denge ve propriosepsiyon ile ilişkisinin araştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZLI ŞİŞMANOĞLU ATAÇ

Danışman: Nurdan PAKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada diz osteoartrit hastalarında radyolojik evre ve ultrasonografik parametrelerin denge ve propriosepsiyon ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Klinik ve radyolojik olarak diz OA tanısı konulan 35 hasta ve diz yakınması olmayan ve yaş ile cinsiyet açısından eşleştirilmiş 30 sağlıklı gönüllü birey çalışmaya dahil edildi. Bireylerin fonksiyonel düzeyi Diz Yaralanma ve Osteoartrit Sonuç Skoru (KOOS) ile, fonksiyonel dengeleri; Berg denge ölçeği (BDÖ) ile, dinamik denge ve mobiliteleri; zamanlı kalk yürü testi (ZKYT) ile, statik dengeleri; tek ayak üzerinde durma testi ile ile değerlendirildi. Hastaların ağrı şiddeti; uyku, istirahat ve aktivite sırasında olmak üzere vizüel analog skala (VAS) ile değerlendirildi ve diz eklem hareket kısıtlılığını belirlemek için diz fleksiyon ve ekstansiyon açıları gonyometre ile ölçüldü. Hastaların propriosepsiyon ölçümleri eklem pozisyon hissini (EPH) değerlendiren reprodüksiyon testiyle dijital gonyometre yardımıyla 15, 30, 60 açılarında yapıldı. Hasta grubunda diz osteoartritinin radyolojik evrelemesi için Kellgren Lawrence (KL) skalası kullanıldı. Ultrasonografi ile femoral kartilaj (FK) kalınlığı, quadriceps femoris (QF) kas kalınlığı değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızın sonucunda diz OA grubunda denge ve propriosepsiyonun bozulduğunu tespit ettik. Hasta grubunda KOOS alt başlık değerleri ve KOOS total değerleri daha düşük, BDÖ skorları daha düşük, ZKYT süreleri daha uzun, tek ayak üzerinde durma testi süreleri daha kısa olarak bulundu. Çalışmamızın sonucunda diz OA evresi ile denge ve propriosepsiyon arasında anlamlı bir ilişki olduğunu tespit ettik. Hastaların KL evresi arttıkça denge ve propriosepsiyonları bozulmaktadır. Yine aynı şekilde çalışmamız sonucunda QF kas kalınlığı, femur kıkırdak kalınlığı ile denge ve propriosepsiyon ile KOOS değerleri arasında anlamlı bir ilişki olduğunu saptadık. Sonuç: Diz OA hastalarında radyolojik evre, ultrasonografik ölçümler, denge ve propriosepsiyon arasındaki ilişkilerin anlaşılması bu popülasyonda tedavi stratejilerinin formüle edilmesi açısından önemlidir. Bozulmuş propriyosepsiyon sonucu artmış vücut salınımı ve denge bozukluğu gelişebilir. Bu bozuklukların giderilmesi için diz OA tedavisinde EHA ve güçlendirme egzersizlerinin yanı sıra propriosepsiyon egzersizlerinin ve denge egzersizlerinin tedaviye eklenmesi yararlıdır. Anahtar Kelimeler: Diz osteooartriti, radyografi, ultrasonografi, denge bozukluğu, propriosepsiyon