Çocuk yoğun bakım ünitesinde tedavi alan hastaların enteral beslenme zamanlamasının kolestaz gelişimi üzerindeki etkisinin retrospektif olarak incelenmesi tek merkez deneyimi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞENUR İNCİ

Danışman: Nevin HATİPOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenen kritik hastalarda beslenme yönetimi, klinik seyir ve iyileşme üzerinde belirleyici bir role sahiptir. Bu hasta grubunda çeşitli nedenlerle enteral beslenmenin gecikmesi veya kesintiye uğraması sık görülmektedir Enteral uyarının azalmasıyla safra akımının ve enterohepatik döngünün olumsuz etkilenmesi, erken evrede kolestatik biyokimyasal yanıtı tetikleyebilir; bu süreçte Gama-Glutamiltranspeptidaz (GGT) yükselişi dikkat çekici bir göstergedir. Amaç: Bu çalışma, çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan ve çeşitli nedenlerle enteral beslenme başlanamayan veya enteral beslenmesi kesilen hastalarda, beslenme dinamikleri ile erken evre kolestazın biyokimyasal göstergelerinden biri olan GGT düzeyindeki yükselme arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladı. Çalışmanın özgün yönü, GGT yükselişini yoğun bakım izleminde tam enteral beslenme süresi ve Total Parenteral Nütrisyon (TPN) süresi ile birlikte ele almasıdır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, retrospektif çalışmada 01.01.2023–01.01.2025 tarihleri arasında çocuk yoğun bakımda yatan hastalar tarandı. Yatış sırasında GGT 300 U/L üzerinde seyrettiği 30 hasta karşılaştırıldığında, persistan grupta TPN süresi anlamlı olarak daha uzundu (9,25±2,63 gün vs 5,29±1,79 gün; p=0,015). Sonuç: Çocuk yoğun bakım hastalarında GGT ile izlenen kolestatik biyokimyasal yanıtın seyri beslenme yönetimi parametreleri ile ilişkili bulundu. TPN süresinin uzaması GGT yüksekliğinin persistan seyri ile ilişkiliyken, tam enteral beslenmenin sürdürüldüğü sürenin GGT yükseliş zamanlaması ile ilişkili olması enteral beslenmenin önemini düşündürmektedir. Bulgular, enteral beslenme kesintilerini azaltmaya ve parenteral desteği gereksiz uzatmaktan kaçınmaya yönelik stratejilerin kolestazın önlenmesinde katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: çocuk yoğun bakım; enteral beslenme; total parenteral beslenme; beslenme kesintisi; kolestaz; gama-glutamil transferaz.