Meme kanseri ile ilişkili lenfödem tanılı hastalarda komplet dekonjestif tedavi sonuçları ve el ödeminin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF BEGÜM KILIÇ

Danışman: Meltem DALYAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Meme kanseri ile ilişkili lenfödem tanılı hastaların komplet dekonjestif tedavi (KDT) öncesinde ve birinci faz sonunda değerlendirilmesi, el ödeminin volümetri ve figure-of-eight (f-o-8) metodu ile değerlendirilmesi ve bu metotların korelasyonunu belirlemek amaçlanmıştır. El hacminin ekstremite hacminden ayrı olarak değerlendirilmesi sonrasında KDT'nin el ödemi üzerine olan etkinliğinin belirlenmesi planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, meme kanseri sonrası tek taraflı üst ekstremite lenfödem tanısı alan ve KDT endikasyonu olan 18-80 yaş arasında toplam 38 kadın hasta dahil edildi. Komplet dekonjestif tedavi öncesi her iki ekstremite çevresel ölçümlerle, her iki el hacmi el volümetrisi ve f-o-8 metodu ile değerlendirildi. Ekstremite hacimleri turunal koni formülü kullanılarak hesaplandı. Otuz dört hastada tedavi sonrasında ölçümler tekrarlandı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 56,55 ± 10,91 idi. Komplet dekonjestif tedavi seans (gün) medyan değeri 14 idi. Azalmış volüm yüzdesi 1 (AVY1) medyan değeri %35,87 ve volüm fazlalığı yüzdesi 1 (VFY1) medyan %18,9, AVY2 medyan değeri %23,30, VFY2 medyan %19,35 olarak saptandı. Bireylerin tedavi öncesi lenfödemli elde f-o-8 ölçüm ortalaması 46,09 ± 2,78 cm, tedavi sonrası 44,91 ± 2,23 cm, el volümü ortalaması tedavi öncesi 539,25 ± 111,80 ml, tedavi sonrası 510,04 ± 99,36 ml idi. Bireylerin f-o-8 ölçümleri ve el volümetri değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.001). Sonuç: Meme kanseri cerrahisi sonrası görülen ve hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen lenfödemin tedavisinde altın standart KDT'dir. Çalışmamız, elde ödem şiddetini ve el ödeminde tedavi etkinliğini değerlendiren ilk çalışmadır. Sonuçlar, el ödemini değerlendirmede f-o-8 yönteminin el volümetresine alternatif bir yöntem olduğunu desteklemektedir. Hastaların takiplerinde el ödeminin değerlendirilerek tedavi etkinliğinin izlenmesi önerilir.