Akromegali hastalarında yaşam kalitesi, cinsel yaşam kalitesi ve kognitif fonksiyonların incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELCAN EREL KURT

Danışman: Betülay KILIÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Akromegali Hastalarında Yaşam Kalitesi, Cinsel Yaşam Kalitesi ve Kognitif Fonksiyonların İncelenmesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2024 Amaç: Bu çalışma akromegali hastalarında yaşam kalitesi, cinsel yaşam kalitesi ve kognitif fonksiyonların incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak tasarlanan bu çalışma, Ocak 2024-Haziran 2024 tarihleri arasında 93 akromegali hastasıyla yapılmıştır. Hasta verileri Sosyo-Demografik Veri Toplama Formu, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (SF-36), Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği Kadın ve Erkek Formları, Montreal Bı̇lı̇şsel Değerlendı̇rme Ölçeği (MoCa) kullanılarak toplanmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesinde t-testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %53,8'i kadın olup yaş ortalaması 47,76 yıldır. Katılımcıların ortalama IGF-1 değeri 346,51±299,61'dir. SF-36 yaşam kalitesi alt boyutları puan ortalamaları; fiziksel fonksiyon 55,69±31,47; fiziksel rol 39,24±41,11; vücut ağrısı 47,84±25,01; genel sağlık algısı 41,02±21,19; canlılık 44,46±22,93; sosyal fonksiyon 62,23±28,61; duygusal rol 37,63±41,76; mental sağlık 52,73±19,03 şeklindedir. Kognitif fonksiyon ortalaması 21,27±5,03; cinsel yaşam kalitesi puan ortalaması ise 51,12±24,03'tür. Eğitim düzeyi düşük bireylerin vücut ağrısı ve kognitif fonksiyon ortalaması daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Medeni durumun evli olması mental sağlık ortalamasını daha artırmaktadır (p<0,05). Çocuk sahibi olmanın kognitif fonksiyonu artırdığı bulunmuştur (p<0,05). Herhangi bir işle meşgul olma fiziksel fonksiyon, fiziksel rol, duygusal rol, ve kognitif fonksiyonu artırmaktadır (p<0,05). Aylık gelir düzeyinin artması fiziksel fonksiyon, genel sağlık algısı, canlılık, kognitif fonksiyon ve cinsel yaşam kalitesini artırmaktadır (p<0,05). Sonuç: Bu çalışma sonucuna göre, akromegali hastalarının yaşam kalitesinin fiziksel fonksiyon, sosyal fonksiyon, mental sağlık açısından orta; fiziksel rol, vücut ağrısı, genel sağlık algısı, canlılık, duygusal rol açısından düşük düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsel yaşam kalitesi orta düzeyde, kognitif fonksiyon korunmuş bilişsel fonksiyon değeri sınırındadır. Anahtar Kelimeler: Akromegali, Cinsellik, Kognitif Fonksiyon, Yaşam Kalitesi