Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 0–6 yaş grubu çocuğu olan ebeveynlerde aşı tutumu, aşılanmanın psikolojik öncülleri ve sosyodemografik faktörlerin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGÜR KAVAK

Danışman: Seçil ARICA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, İstanbul Eyüp'teki bir aile sağlığı merkezinde 0-72 aylık çocuğu olan ebeveynlerin aşı tereddüdü düzeylerini, psikolojik öncüllerini ve bu durumu etkileyen sosyodemografik değişkenleri belirlemek amacıyla kesitsel bir tasarımla yürütülmüştür. Aralık 2025 ile Ocak 2026 tarihleri arasında 208 ebeveynin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmada; katılımcıların büyük çoğunluğunun (%86,06) düşük aşı tereddüdü grubunda yer aldığı, yüksek tereddüt oranının ise %13,94 olduğu saptanmıştır.Bulgular; eğitim düzeyi düşük olan, 40 yaş üzerindeki ve ilk çocuğu olmayan ebeveynlerde aşı tereddüdünün anlamlı derecede daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, kadınların güven ve kayıtsızlık alt boyutlarında erkeklere oranla daha yüksek puanlara sahip olduğu, sağlık profesyonelleri dışındaki bilgi kaynaklarına yönelmenin ve yakın çevredeki olumsuz yan etki öykülerinin tereddüdü artırdığı belirlenmiştir. Yapılan analizler, aşıya duyulan güvenin tereddüdü azaltan en güçlü yordayıcı olduğunu ve sağlık çalışanları üzerinden kurulan iletişimin tereddütle mücadelede kritik bir rol oynadığını göstermiştir. Sonuç olarak, aşı tereddüdünün ebeveyn yaşı, eğitim seviyesi ve çocuk sırası gibi faktörlerle yakından ilişkili olduğu, bu sorunun aşılmasında güven inşası ve profesyonel sağlık iletişiminin desteklenmesinin hayati önem taşıdığı saptanmıştır.