Lomber disk hernisi cerrahilerinde preoperatif ve intraoperatif uygulanan erektör spina plan bloğunun opioid tüketimine, anestezik tüketimine ve hemodinamiye etkisinin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE KARABULUT

Danışman: Gülay ÜLGER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Lomber disk hernisi (LDH) cerrahisi sonrası gelişen şiddetli ağrının yönetiminde multimodal analjezi stratejileri kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada, majör vertebra cerrahisi uygulanan hastalarda preoperatif ve intraoperatif uygulanan erektör spina plan bloğunun (ESPB) perioperatif opioid tüketimi, anestezik ajan kullanımı ve hemodinamik stabilite üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya elektif LDH cerrahisi planlanan 60 hasta dahil edilerek, hastalar rastgele iki gruba (Grup 1: Preoperatif ESPB, Grup 2: İntraoperatif ESPB) ayrılmıştır. Her iki gruba da %0,25 bupivakain (40 mL) kullanılarak bilateral ESPB uygulanmıştır. Grupların intraoperatif ve postoperatif 48 saatlik opioid tüketimleri oral MME (Morfin Miligram Eşdeğeri) cinsinden, görsel analog skala (VAS) skorları ve hemodinamik verileri kayıt altına alınmıştır. Bulgular: Preoperatif ESPB grubunda hem intraoperatif kümülatif opioid tüketimi (125 mg vs 151,25 mg MME; p=0,048), hem de postoperatif 48 saatlik toplam MME değerleri (33 mg vs 57 mg; p=0,001) diğer gruba göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Postoperatif statik ve dinamik VAS skorları, tüm ölçüm zamanlarında preoperatif grupta anlamlı derecede daha düşük seyretmiştir (p<0,001). Ayrıca postoperatif dönemde gelişen hipotansiyon insidansı preoperatif grupta anlamlı düzeyde daha az izlenmiştir (p=0,015). Sonuç: LDH cerrahilerinde preoperatif uygulanan ESPB, ağrı hafızasının oluşumunu engelleyerek daha üstün bir analjezik kalite sağlamakta, opioid ihtiyacını belirgin şekilde azaltmakta ve postoperatif hemodinamik stabiliteye katkıda bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Erektör spina plan bloğu, Lomber disk hernisi, Opioid tüketimi, Postoperatif ağrı, Preemptif analjezi.