Ratlarda deneysel olarak oluşturulmuş miringoskleroz modelinde topikal yağdan elde edilmiş kök hücrenin kullanımının etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESRİN BİÇER
Danışman: Necmi ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Miringoskleroz, timpanik membranın (kulak zarı) bağ dokusu tabakası olan lamina propriasında meydana gelen hyalin dejenerasyonu ve bunun ardından gelişen kalsifikasyon süreciyle tanımlanan bir durumdur. Bu patoloji, genellikle orta kulakla ilişkili bazı hastalıkların veya tıbbi müdahalelerin sonucunda ortaya çıkabilir. Özellikle kulak zarında delinme ile seyreden akut süpüratif otitis media, uzun süreli kronik otitis media, orta kulakta sıvı birikimiyle karakterize olan efüzyonlu otitis media, kulak zarının travmatik yırtılması gibi durumlar miringoskleroz gelişimini tetikleyebilir. Ayrıca, efüzyonlu otitis media tedavisinde yaygın olarak uygulanan miringotomi ve ventilasyon tüpü yerleştirilmesi işlemleri de bu duruma zemin hazırlayabilir. Kulak burun boğaz (KBB) pratiğinde sık karşılaşılan bu tür müdahaleler ve enfeksiyonlar nedeniyle miringoskleroz da oldukça yaygın gözlemlenen bir durumdur. Her ne kadar çoğunlukla belirgin semptomlara yol açmadan seyredebiliyor olsa da, bazı vakalarda işitme kaybı gibi komplikasyonlara neden olabilmektedir. Bu nedenle, miringoskleroz hem klinik farkındalık hem de uygun hasta takibi açısından önemli bir olgudur. Adipoz dokudan elde edilen kök hücreler, bireyin kendi yağ dokusundan özel bir prosedür aracılığıyla elde edilen ve biyolojik olarak zengin serum preparatlarıdır. Elde edilme sürecinin görece kolay olması ve invaziv olmayan yöntemlerle uygulanabilirliği, bu hücreleri rejeneratif tıpta cazip bir seçenek haline getirmektedir. Yapılan çeşitli çalışmalarda, bu kök hücrelerin doku yenilenmesini desteklediği, aynı zamanda anti-inflamatuar ve antioksidan özelliklere sahip olduğu ortaya konmuştur. Güncel literatürde, deneysel olarak ratlarda oluşturulan miringoskleroz modellerinde çeşitli antioksidan ve anti-inflamatuar ajanların terapötik etkileri araştırılmıştır. Bununla birlikte, adipoz kaynaklı kök hücrelerin miringoskleroz gelişimi üzerindeki potansiyel etkilerini inceleyen herhangi bir çalışmaya rastlanmamaktadır. Oysa miringosklerozun oluşumunda serbest radikal artışının ve inflamatuar süreçlerin önemli rol oynadığı bilinmektedir. Bu nedenle, bu çalışmada, ratlarda deneysel olarak oluşturulmuş miringoskleroz modelinde adipoz dokudan elde edilen kök hücrelerin tedavi edici etkileri araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada sağlıklı ağırlıkları 300-350 gram arasında olan, otuz adet Sprague Dowley cinsi rat kullanıldı. Ratlardan iki tanesi kök hücre hazırlamak üzere rastgele seçildikten sonra kalanlar, her grupta 7 adet olacak şekilde rastgele 4 gruba ayrıldı. Çalışmanın 1. gününde; tüm gruplardaki ratların otomikroskopik muayenesi sonrasında, her 4 gruptaki ratların her iki kulağındaki timpanik membrana steril pik yardımıyla perforasyon oluşturuldu. Perforasyon, posterosuperior kadrana yapıldı. Ardından Grup 1'teki ratların her iki kulağına herhangi bir tedavi uygulanmadı, Grup 2'deki ratların her iki kulağına 8mg/2ml'lik deksametazon çözeltisi damlatıldı, Grup 3'deki ratların her iki kulağına taze hazırlanmış yağdan elde edilmiş kök hücre çözeltisi damlatıldı. Grup 4 deki ratların her iki kulağına SF damlatıldı. Tedavi süresi her 4 grup için de 3 gün sürdü. Çalışmanın 15. gününde tüm gruplardaki ratların otomikroskopik muayenesiyapıldı, dış veya orta kulakta enfeksiyon, adhezyon, perforasyon ya da retraksiyon olan hayvanlar çalışma dışı bırakıldı. Ayrıca miringosklerotik lezyonlar 4 puanlık skala kullanılarak semikantatif olarak değerlendirildi. Ardından ratlar sakrifiye edilerek timpanik membranlarındaki değişiklikler histopatolojik olarak değerlendirildi. Preperatlar Hematoksilen- Eozin ve Masson-Trikrom ile boyanarak hazırlandı. Işık mikroskobisi ile değerlendirme yapıldı. Bulgular: Sadece miringotomi yapılan kulaklar ile deksametazon tedavisi uygulanan kulaklar arasında histopatoloji skoru, inflamatuar hücre sayısı ve timpanik membran kalınlığı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Sadece miringotomi yapılan kulaklar ile yağdan elde edilmiş kök hücre tedavisi uygulanan kulaklar arasında histopatoloji skoru, inflamatuar hücre sayısı ve timpanik membran kalınlığı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Kök hücre tedavisi verilen kulaklar ile serum fizyolojik verilen kulaklar arasında arasında otomikroskopi skoru, histopatoloji skoru, inflamatuar hücre sayısı ve timpanik membran kalınlığı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Deksametazon tedavisi uygulanan kulaklar ile kök hücre tedavisi uygulanan kulaklar arasında ise değerlendirilen kriterlerden herhangi birinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Sonuç: Timpanik membran hasarını takiben gelişen miringosklerozun önlenmesine yönelik yapılan bu çalışmada, adipoz dokudan elde edilen kök hücrenin rat modelinde topikal olarak dış kulak yoluna uygulanması, inflamatuar yanıtı azaltarak sklerotik doku oluşumunu engellemiş ve timpanik membranın daha ince, fizyolojik yapıya yakın bir şekilde iyileşmesini desteklemiştir. Anahtar kelimeler: Miringoskleroz, yağdan elde edilmiş kök hücre, doku yenilenmesi, mirinogotomi