Çocukluk çağı akciğer tüberkülozu hastalarının D vitamini düzeylerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİDAN KİMYONGÜR

Danışman: Çiğdem AYDOĞMUŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: D vitamini eksikliği çocuklarda çok sık görülmektedir. Son yıllarda yapılan birçok çalışma D vitaminin immunmodülatör etkisi olduğunu ve D vitamini eksikliğinde çeşitli enfeksiyon hastalıklarının geliştiğini bildirmiştir. Bu nedenle çalışmamızda; TB gelişebilecek riskli grupların bilinmesi konusuna katkı niteliğinde; eksik serum 25-hidroksivitamin D düzeyi ile akciğer TB hastalığı arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız; tek merkezli, retrospektif olarak yapıldı. Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bölümünde 2017-2020 yılları arasında klinik, radyolojik, mikrobiyolojik veriler doğrultusunda akciğer tüberkülozu hastalığı tanısı konulup izleme alınan, eşlik eden ek bir hastalığı olmayan 0-18 yaş arasındaki 47 çocuk olgu alındı. Kontrol grubuna ise Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Genel Çocuk Polikliniğine başvurmuş, bilinen bir hastalığı olmayan, rutin çocuk muayenesi sırasında D vitamini düzeyi çalışılmış 61 olgu dahil edildi. Çalışmaya alınan tüm çocuklara ait yaş, cinsiyet gibi demografik verilerin yanı sıra, TB hastalarının tanı mevsimi, kliniği, laboratuvar, mikrobiyolojik ve radyolojik bulguları ve bu bulguların D vitamini eksikliği ile ilişkisi değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya aktif akciğer tüberkülozlu 47 olgu, kontrol grubu olarak 61 sağlıklı olgu olmak üzere 108 olgu dahil edildi. Çalışmaya alınan tüm çocukların ortalama 25(OH)VitD düzeyi 11.4 (14±8.2) ng/ml sonuçlandı. Akciğer tüberkülozlu olguların 25(OH)VitD düzeyinin ortanca değeri 10.9 (13,0 ± 9,7) ng/ml saptandı. Kontrol grubunda çalışılan serum 25 (OH) Vitamin D düzeyinin ortanca değeri 13,2 (14,7± 6,8) ng/ml saptandı. Akciğer tüberkülozlu olguların 25(OH)VitD değeri kontrol grubundan anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha düşüktü. Akciğer tüberkülozlu olguların 28'inde (%59,5) vitamin D eksikliği var iken (serum 25-hidroksivitamin D <12 ng / ml), 19'unda (%40,4) D vitamini eksikliği yok idi (12-20 ng / ml veya ≥ 20 ng / ml). 61 sağlıklı kontrol grubunun 29'unda (%47,5) D vitamini eksikliği var idi. Çalışmaya alınan toplam 108 olgunun ise 57'sinde (%52,7) D vitamini eksikliği tespit edildi. Katılımcıların %54,6'sını kız, %45,4'ünü erkek cinsiyet oluşturdu. Akciğer tüberkülozlu 47 olgunun %61,7 (n=29)'i kız, %38,3 (n=18)'i erkekti. Kontrol gurubuna dahil olan 61 olgunun %49,2 (n=30), %50,8 (n=31)'i erkekti. Cinsiyet açısından istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Akciğer tüberkülozlu olguların yaş ortalaması 14 (12,2 ± 4,7) yıl olarak bulundu. Kontrol grubu olgularının ortalama yaşı 9 (9,4 ± 4,4) yıl olarak bulundu. Vaka grubunda hastaların yaşları kontrol grubundan anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha yüksekti. Değerlendirilen toplam 108 çocuğun; 38'inin (%35,2) ilkbahar mevsiminde, 37'sinin (%34,3) kış mevsiminde hastaneye başvurmuş olduğu görüldü. Hastaların D vitamini eksikliği ile tanı mevsimi, laboratuvar, mikrobiyolojik tetkikler, klinik, kilo, yaş, cinsiyet açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuçlar: D vitamini eksikliği akciğer tüberkülozu olan çocuklarda tanı anında yüksek oranda görülmekteydi. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında hasta grubunda D vitamini eksikliği istatiksel olarak anlamlı saptandı. Anahtar Kelimeler: Aktif akciğer tüberkülozu, D vitamini eksikliği