Kawasaki hastalığı ve MIS-C (multisistem inflamatuvar sendrom) tanılı hastaların klinik, laboratuvar ve prognoz karşılaştırması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE GEÇER
Danışman: Şirin GÜVEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, çocukluk çağında hiperinflamatuar yanıt ile seyreden Multisistem İnflamatuar Sendrom (MIS-C) ve Kawasaki hastalığı tanısı almış olguların demografik verileri, klinik semptomları, laboratuvar bulguları, ekokardiyografik özelliklerini ve prognozlarını retrospektif olarak karşılaştırmak; benzerlik ve farklılıkları ortaya koyarak iki hastalığın ayırıcı tanısına katkı sağlamak ve bu sayede doğru tanıya erken ulaşılmasını, uygun tedavi protokollerinin zamanında uygulanmasını ve olası komplikasyonların önlenmesini desteklemektir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif tanımlayıcı çalışma, Ocak 2020 – Ocak 2024 tarihleri arasında Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Kawasaki hastalığı veya MIS-C tanısıyla yatırılarak izlenmiş olan toplam 78 pediatrik hastayı kapsamaktadır. Olguların tanısı, MIS-C için CDC kriterlerine, Kawasaki hastalığı için ise AHA 2017 kılavuzuna göre konulmuştur. Tüm hastaların tanı, tedavi ve izlem süreçleri çocuk sağlığı ve hastalıkları, çocuk yoğun bakım ve çocuk kardiyoloji uzmanları tarafından yürütülmüştür. Ekokardiyografik değerlendirmeler yalnızca iki çocuk kardiyoloji uzmanı tarafından yapılmış; her hastanın tüm EKO'ları aynı kardiyolog tarafından değerlendirilmiş ve bulgular AHA 2017 kılavuzuna göre yorumlanmıştır. Veriler hastanenin dijital kayıt sisteminden geriye dönük olarak elde edilmiştir. Hastaların demografik bilgileri, klinik bulguları (ateş, döküntü, konjunktivit, mukozit, çilek dili, servikal lenfadenopati, ekstremite değişikliği, kusma, ishal, boğaz ağrısı, öksürük), başvuru ve taburculuk öncesi ekokardiyografi sonuçları, başvuru anındaki laboratuvar değerleri ve prognozları analiz edilmiştir. Laboratuvar bulguları yaşa göre referans aralıklarına göre değerlendirilmiş; lökosit, nötrofil, lenfosit, trombosit, hemoglobin, nötrofil\ lenfosit oranı, CRP, prokalsitonin, ferritin, sedimentasyon, troponin, üre, kreatinin, sodyum, albümin, alanin aminotransferaz, aspartat aminotransferaz, total bilirubin, direk bilirubin aktive parsiyel tromboplastin zamanı, protrombin zamanı, INR (International Normalized Ratio) testleri gibi çok sayıda parametre incelenmiştir. Ekokardiyografi verileri arasında ejeksiyon fraksiyonu, ventrikül disfonksiyonu, kapak yetersizlikleri, perikardiyal efüzyon ve koroner arter anormallikleri yer almıştır. Bulgular: Çalışmaya toplam 78 pediatrik hasta dahil edilmiş olup, olguların 51'i(%65,4) MIS-C, 27'si (%34,6) Kawasaki tanılıdır. Hastaların yaşları 2–214 ay arasında değişmekte olup, MIS-C hastalarının yaş ortalaması anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,01). Cinsiyet dağılımı benzer bulunmuştur. Klinik bulgular açısından Kawasaki grubunda mükokütanöz belirtiler (döküntü, konjunktivit, çilek dili, servikal lenfadenopati, mukozit, ekstremite değişiklikleri) daha sık görülürken; MIS-C hastalarında kusma ve öksürük daha yaygındı (p<0,05). Ateş süreleri kıyaslandığında ise Kawasaki hastalarının ateş süresi, MIS-C hastalarının ateş süresinden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde uzun saptandı. (p<0,05). Laboratuvar bulgularında Kawasaki grubunda lökosit, nötrofil, lenfosit ve trombosit değerleri anlamlı şekilde yüksek saptanmış; MIS-C hastalarında ise trombositopeni; yüksek üre, kreatinin ve APTT düzeyleri ön planda izlenmiştir (p<0,01). Kawasaki hastalarında lökositoz ve nötrofili görülme oranları MIS-C hastalarına göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0,05; p<0,01). Ekokardiyografik değerlendirmede yatış süresi içinde görülen ilk ve son EKO bulgularında iki grup arasında ejeksiyon fraksiyonu açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Her iki grupta da en sık görülen anormal bulgu mitral yetersizlik olup, koroner arter dilatasyonu ve anevrizması yalnızca MIS-C grubunda izlenmiştir. Servis yatış süresi Kawasaki grubunda daha uzunken (p<0,01), yoğun bakım ihtiyacı ve toplam yatış süresi MIS-C hastalarında anlamlı düzeyde fazlaydı (p<0,05). Kardiyak sekel oranı ve mortalite MIS-C grubunda daha yüksek izlenmiş, ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Klinik iyileşme oranı iki grup arasında benzerdi. Sonuç: Kawasaki hastalığı ve MIS-C, çocukluk çağında sistemik inflamasyonla seyreden ve bazı ortak klinik özellikler taşıyan iki ayrı hastalıktır. Bununla birlikte, çalışmamızda elde edilen veriler, bu iki klinik tablo arasında yaş grubu, klinik bulgu dağılımı, laboratuvar parametreleri, kardiyak tutulum şekli ve hastane yatış özellikleri açısından anlamlı düzeyde farklılıklar bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu farklılıkların doğru şekilde tanımlanması tanı sürecinin hızlanmasına, uygun tedavi protokollerinin zamanında uygulanmasına ve komplikasyon riskinin azaltılmasına katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda, MIS-C ve Kawasaki hastalığının ayırıcı tanısına yönelik farkındalığın artırılması, klinik yönetim açısından büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: COVID- 19, Ekokardiyografi, Kawasaki hastalığı, Multisistem İnflamatuar Sendrom (MIS-C)