Endometriozis ve polikistik over sendromunun beraber görüldüğü infertil olgularda İVF/İCSİ tedavi sonuçlarının ve gebelik oranlarının endometriozis veya polikistik over sendromu tanılı infertil olguların sonuçları ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ZEYNEP KAMİL KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİRAY NİLÜFER CİMŞİT KEMAHLI
Danışman: Semra KAYATAŞ ESER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Endometriozis, üreme çağındaki kadınların %2-%10'unda görülen, pelvik ağrı ve infertiliteye yol açabilen bir durumdur. Polikistik over sendromu (PKOS) ise hem menstrüel düzensizliklerin hem de androjen fazlalığının önemli bir nedenidir ve infertiliteye neden olan ovulasyon bozukluklarına yol açabilir. Bu çalışmada amaç hem endometriozis hem de PKOS'nin bir arada bulunduğu kadınların, bu durumların ayrı ayrı görüldüğü kadınlara kıyasla oosit ve embriyo sayısı ve kalitesi, fertilizasyon ve klinik ve biyokimyasal gebelik oranlarında nasıl bir farklılık gösterdiğini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif kohort çalışmaya, Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Üremeye Yardımcı Tedavileri Ünitesi'nde Aralık 2022 ile Mayıs 2023 zaman aralığında başvurmuş ve İVF/İCSİ tedavileri gerçekleştirilmesi planlanan 123 hasta dahil edilmiştir. Hastalar, sadece endometriozis (49 hasta), sadece PKOS (49 hasta) ve her iki hastalığa sahip olanlar (25 hasta) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. PKOS ve endometriozis tanıları belirli kriterlere göre konulmuştur ve belirli hastalar (18 yaş altı ve 40 yaş üstü, hormon tedavisi alanlar, ovaryan cerrahi geçirmiş olanlar, kronik hastalığı olanlar ve sistemik ilaç kullananlar) çalışma dışında bırakılmıştır. Çalışmada, demografik bilgiler, hormon değerleri, ultrasonografi bulguları ve İVF/İCSİ sikluslarındaki değişkenler gibi çeşitli veriler toplanmış ve kaydedilmiştir. İlgili oosit ve embriyo bilgileri embriyolog tarafından değerlendirilmiştir ve embriyolar belirli koşullarda kültüre alınmıştır. Gebelik oranları, beta-hCG değerleri ve ultrasonografi bulguları temelinde belirlenmiştir. Bulgular: Toplamda 123 hasta incelenmiştir: 49'u (%39.8) PKOS, 49'u (%39.8) endometriozis ve 25'i (%20.3) hem PKOS hem de endometriozis (PKOS + Endometriozis) tanılıdır. Çalışmanın sonuçları, bu üç grup arasında bazal FSH, AMH değerleri, endometrioma volümleri, indüksiyon gün sayısı, gonadotropin dozu, beta- hCG günü E2 değerleri ve endometrium kalınlığı gibi bir dizi önemli parametrede 13 anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir. Ayrıca, toplanan oosit sayısı, MII sayısı ve oranı, fertilize oosit sayısı, elde edilen embriyo sayısı ve kalitesi gibi tedavi sonuçları da gruplar arasında anlamlı farklılık göstermiştir. Özellikle, klinik gebelik oranı PKOS grubunda %38.8, PKOS + Endometriozis grubunda %28.0 ve endometriozis grubunda %16.3 olup gruplar arasında sonuçlar kıyaslandığında istatstiksel olarak anlamlı fark izlenmiştir (p: 0.046). Bununla birlikte, gruplar arasında ayrıca biyokimyasal gebelik pozitiflik oranında anlamlı bir fark izlenmiş olup (p: 0.03) PKOS grubunda %59.2, PKOS + Endometriozis grubunda %32.0 ve endometriozis grubunda %26.5 olarak değerlendirilmiştir. Sonuç: Yapılan bu çalışmada İVF/İCSİ tedavi sonuçları hem de gebelik başarısı açısından anlamlı olarak farklılık bulunmuştur. PKOS ve endometriozisin beraber görüldüğü grup ve endometriozis grubu ile kıyaslandığında PKOS grubunda biyokimyasal gebelik ve klinik gebelik oranlarında artış var gibi görülse de yaş, AMH, VKİ ve infertilite süresine göre veriler düzenlendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık izlenmemiştir; ancak endometriozis grubunda biyokimyasal gebelik ve klinik gebelik oranlarında azalma görülmüş olup bu azalma karıştırıcı faktörlere göre düzenlendiğinde biyokimyasal gebelik oranlarının anlamlı olarak azaldığı görülmüştür. Literatürde daha önce hem endometriozis hem de PKOS hasta grubun İVF/İCSİ başarısını değerlendiren bir çalışma olmaması nedeniyle çalışmamız özgün ve bu alanda yapılacak çalışmalara referans olacak niteliktedir.