Hastane dışı kardiyak arrest olgularında hastane öncesi endotrakeal entübasyonun sağ kalım ve nörolojik sonlanım üzerine etkisi: Prospektif gözlemsel bir çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA NUR KÖKSAL
Danışman: Özgür SÖĞÜT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Bu çalışmada, hastane dışı kalp durması (HDKD) olgularında hastane öncesi dönemde uygulanan endotrakeal entübasyonun (ETE) spontan dolaşımın geri dönüşü (SDGD), 28 günlük sağ kalım ve nörolojik sonlanım üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Ayrıca başarısız ETE girişimlerinin nedenleri ve sağ kalımı etkileyen diğer klinik faktörler incelendi. Gereç ve Yöntem Bu prospektif, gözlemsel kohort çalışma kapsamında 01 Temmuz 2025-31 Aralık 2025 tarihleri arasında 6 aylık bir dönemde hastanemiz acil servisine 112 Acil Sağlık Hizmetleri aracılığıyla hastane dışı non-travmatik kardiyak arrest tanısı ile getirilen ve kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR) uygulanan ≥18 yaş 297 HDKD olgusu dahil edildi. Tüm hastalara standart ileri kardiyak yaşam desteği (İKYD) protokolü, güncel 2025 İKYD kılavuzunda önerildiği şekliyle uygulandı. Her bir hasta için demografik özellikler, eşlik eden hastalıklar, monitörde arrest ritmi, hastane öncesi hava yolu yönetimi, ETE başarı durumu, kan gazı analizi, SDGD, 28 günlük sağ kalım ve nörolojik sonuçları değerlendirmek için Serebral Performans Kategorisi (CPC) ölçeği skoru bilgileri forma kaydedildi. CPC 1–3 arası skorlar "iyi nörolojik sonuç", CPC 4–5 arası skorlar ise "kötü nörolojik sonuç" olarak sınıflandırıldı. Hastalar ETE başarısına göre; başarılı ETE, başarısız ETE ve ETE uygulanmayan şeklinde 3 gruba ayrıldı. Ayrıca, hastalar 28 günlük takipte sağ kalan ve sağ kalmayan hastalar şeklinde 2 gruba ayrıldı. Gruplar arasında demografik ve klinik özellikler karşılaştırıldı. Ek olarak, 28 günlük sağ kalımı öngören bağımsız faktörler çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. 11 Bulgular Çalışmaya 100'ü (%33,7) kadın, 197'si (%66,3) erkek olmak üzere toplam 297 hasta dahil edildi. Hastaların yaş medyanı 68 yıl idi. Olguların %92,3'ünde monitörde arrest ritmi olarak asistoli saptandı. SDGD oranı ve 28 günlük sağ kalım oranı sırasıyla %32,7 ve %13,8 idi. Ölen hastalar ile karşılaştırıldığında sağ kalan hastalarda beden kitle indeksi (BKİ) değerleri daha yüksek (p<0,001), şoklanabilir ritim oranı daha fazla (p=0,016) ve görgü tanığı tarafından KPR uygulanma oranı anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,001). Hava yolu yönetimi açısından, sağ kalanlarda balon-valf-maske (BVM) ventilasyonu daha sık tercih edilirken (p = 0,018), başarısız ETE uygulaması sağ kalmayanlarda daha fazla izlendi (p=0,014). Ayrıca, 28 günlük mortalite oranları açısından başarılı ETE, başarısız ETE ve ETE uygulanmayan hasta grupları arasında anlamlı fark saptandı (%89,8, %95,7 ve %78,7, sırasıyla; p=0,014). Ek olarak, başarılı ETE ve başarısız ETE uygulanan hasta grupları ile karşılaştırıldığında ETE uygulanmayan hasta grubunda iyi nörolojik sonuç oranı anlamlı daha yüksek bulundu (%6,6, %0,0 ve %14,8; p=0,020). Çok değişkenli analizde artmış BKİ (Odds ratio [OR] 1,427), ETE'nin uygulanmaması (OR 2,712), BVM ventilasyonunun tercih edilmesi (OR 2,263) ve görgü tanığı KPR'si (OR 4,131) 28 günlük sağ kalımın bağımsız belirleyicileri olarak saptanırken, daha düşük pH değerleri sağ kalım olasılığının azalmasıyla ilişkili bulundu (p<0,05). Sonuç HDKD olgularında hastane öncesi dönemde ETE'nin rutin kullanımının sağ kalım ve nörolojik sonuçlar açısından belirgin üstünlük sağlamadığı görüldü. Görgü tanığı KPR'si ve uygun hava yolu yönetimi stratejisinin seçimi sağ kalım üzerinde daha belirleyici bulundu. Hastane öncesi resüsitasyonda temel yaşam desteğinin sürekliliğinin korunması ve hava yolu yönetiminin hasta ve ortam koşullarına göre bireyselleştirilmesi önemlidir. 12 Anahtar Kelimeler Hastane dışı kalp durması, endotrakeal entübasyon, hava yolu yönetimi, sağ kalım, nörolojik sonuç