Büyüme hormonu eksikliği nedeniyle tedavi başlanan hastaların retrospektif olarak incelenmesi ve 1. yıl tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi

MERYEM BETÜL DEMİR

Büyüme hormonu eksikliği nedeniyle tedavi başlanan hastaların retrospektif olarak incelenmesi ve 1. yıl tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERYEM BETÜL DEMİR

Danışman: Meltem EROL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Büyümenin izlenmesi, çocuk sağlığı izleminin önemli bileşenlerindendir(1). Boy uzaması, çocuğun genel sağlık durumu ve beslenmesini gösteren en duyarlı parametredir(2). Çalışmamızın amacı boy kısalığı nedeniyle büyüme hormonu tedavisi alan hastaların tedavi öncesi ve tedavinin 1. yılndaki klinik ve antropometrik özelliklerini inceleyerek tedavinin etkinliğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Endokrinoloji Polikliniğine boy kısalığı şikayetiyle başvuran, Mayıs 2019- Mayıs 2022 süresince büyüme hormonu(BH) tedavisi almakta olan 235 çocuğun dosya bilgileri retrospektif olarak incelendi. Kriterlere uyan 92 hasta çalışmaya alındı. Tedavi öncesi ve tedavinin 1. yılı antropometrik verileri, tedaviye yanıtları ve yan etki durumları değerlendirildi. Bulgular: Çalışma 60'ı erkek (%65,2), 32'si kız olmak üzere (%34,8) 92 hastayla gerçekleştirildi. Grubun ortanca takvim yaşı(TY) 12,03 (4,83-17,61) bulundu. Olguların tedavi öncesi ortanca kemik yaşı(KY) 10,00 (2,00-13,50), tedavi sonrası 11,00 (3,50-14,00) olarak saptandı. Başlangıçta ∆boy 3,80 (0,00-7,90) cm/yıl, ∆boy SDS -1,51 ((-4,61)-(1,74)) iken tedavinin 1. Yılında ∆boy 8,63 (1,75-22,60) cm/yıl, ∆boy SDS 2,09 ((-1,14)-(10,60)) olup istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış gösterdi. Olguların boy, boy SDS, ΔBoy ve SDS, vücut ağırlığı(VA) SDS, KY, Tahmini Erişkin Boy(TEB) SDS, Boy-Hedef Boy(HB) SDS, TEB-HB(SDS) tedaviyle anlamlı düzeyde artarken, TY/KY ve vücut kitle indeksi(VKİ) SDS azalmış, TY-KY anlamlı düzeyde değişmemiştir. Başlangıç verileri puberteye göre değerlendirildiğinde pubertal dönemde takvim yaşının anlamlı düzeyde yüksek, TY/KY oranınınsa düşük olduğu belirlenmiştir. Tedavi sonrası insülin benzeri büyüme faktörü 1(IGF-1) ve insülin benzeri büyüme faktörü bağlayıcı protein 3(IGFBP-3) SDS'de anlamlı düzeyde artış gerçekleşmiştir. Sonuç: Olguların ΔBoy ve SDS, VA SDS, KY, TEB SDS, Boy-HB SDS, TEB-HB SDS tedaviyle anlamlı düzeyde artarken TY/KY ve VKİ SDS azalmıştır. Oksolojik verilerin çoğunluğu puberte durumundan etkilenmemekle beraber prepubertal erkeklerde TY ile tedavi sonrası Δ Boy SDS verileri arasında güçlü düzeyde ve negatif yönlü bir korelasyon bulunmuştur. Büyüme hormonu tedavisi büyüme hızını artırmakta ve bireylerin genetik boy potansiyeline göre beklenen erişkin boya ulaşmasını desteklemektedir.