Retinitis pigmentozada retina ve optik sinirde meydana gelen yapısal, mikrovasküler ve fonksiyonel değişikliklerin optik koherens tomografi anjiyografi ve patern elektroretinografi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ULUCANLAR GÖZ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA BÜŞRA ALTAŞ
Danışman: Sibel DOĞUİZİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Retinitis pigmentozalı (RP) hastalarda retinanın ve optik sinirin anatomik, vasküler ve fonksiyonel yapısının ne şekilde etkilendiğinin araştırılması, elde edilen verilerin yaş ve cinsiyetle uyumlu sağlıklı gönüllülerle karşılaştırılması. Gereç ve yöntem: Kesitsel, karşılaştırmalı klinik çalışmamıza; klinik özellikleri ve elektrofizyolojik bulguları ile RP tanısı konmuş olan 20-50 yaş aralığındaki 25 hasta ile 25 sağlıklı gönüllü dahil edildi. İki grubun en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK), non-kontakt tonometri ile göz içi basınç ölçümü, biyomikroskopik ön segment muayenesi ve dilatasyonlu fundus muayenesini içeren detaylı oftalmolojik muayenelerinin yapılmasını takiben patern elektroretinografi (pERG; MonPack One, Metrovision, Perenchies, Fransa), optik koherens tomografi (OKT, Heidelberg Engineering GmbH, Heidelberg, Almanya) ve optik koherens tomografi anjiyografi (OKTA; AngioVue, RTVue XR Avanti SD-OCT, Fremont, ABD) tetkikleri yapıldı. RP ve kontrol grubunun pERG bulguları (N35, P50 ve N95 dalgalarının implisit zamanı ve genlikleri); OKT ile optik sinir başı (OSB) retina sinir lifi tabakası (RSLT) kalınlık ölçümleri; OKTA ile yüzeyel ve derin kapiller ağ damar yoğunlukları, foveal avasküler zon (FAZ), radyal peripapiller kapilller (RPK) ağ yoğunlukları ve maküla kalınlığı bulguları karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamız kapsamında 25 RP tanılı hasta ile 25 sağlıklı gönüllünün birer gözleri olmak üzere toplam 50 göz incelendi. Çalışma grupları arasında yaş, cinsiyet ve göz içi basınçları açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). EİDGK'leri hasta grubunda (0.25±0.15 LogMAR) kontrol grubundan (0.02±0.04 LogMAR) daha düşüktü (p<0.001). Optik sinir başı RSLT kalınlık analizinde hasta grubunda alt temporal kadran ve ortalama RSLT kalınlık değeri kontrol grubundan anlamlı olarak düşük saptandı (sırasıyla; p=0.001; p=0.003). Foveal, parafoveal ve perifoveal maküla kalınlık ölçümünde RP grubunda tüm kadranlarda anlamlı incelme olduğu gözlendi (tüm değerler için p<0.05). pERG analizinde, RP'li hastalarda P50 ve N95 dalga implisit zamanında uzama ve dalga amplitüdlerinde azalma saptandı (tüm değerler için p<0.05). Hasta ve kontrol grubu arasında, OKTA ile belirlenen yüzeyel, derin kapiller ve RPK ağ damar yoğunlukları tüm kadranlarda RP grubunda anlamlı olarak düşük (p<0.001); FAZ parametrelerinde alan, perimetre, asirkülerite indeksi (AI) değerleri RP grubunda yüksek (sırasıyla p=0.042, p=0.001, p=0.014) ve FAZ çevresi damar yoğunluğu (FD) RP grubunda düşük bulundu (p<0.001). Sonuç: Çalışmamızda RP'li hastalarda maküla kalınlık ölçümlerinde ve ortalama RSLT kalınlık değerlerinde incelme saptanmıştır. Bunun yanında RP'li hastalarda yüzeyel ve derin kapiller damar dansitelerinde azalma, FAZ alanında genişleme, RPK damar ağı dansitesinde azalma da meydana gelmektedir. Bu durum bize RP'li hastalarda patolojik sürece anatomik hasarın yanında vasküler hasarın da eklendiğini göstermektedir. Ayrıca çalışmamızda RP'li hastalarda fonksiyonel değerlendirmede kullandığımız pERG testinde dalga amplitüdlerinin oldukça azaldığı, implisit zamanlarının uzadığı, dalgaların silikleştiği gözlenmiştir. Bu sebeple pERG'nin RP'de fonksiyonel değerlendirme için net sonuçlar vermediğini düşünmekteyiz. OKTA ile RP'de meydana gelen damarsal değişikliklerin keşfedilmesi hastalığın prognozunu tahmin etmede ve takipte katkı sağlayabilir. Bunun için uzun takip süresi olan ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Optik Koherens Tomografi Anjiyografi, Patern Elektretinografi, Retinitis Pigmentoza