Akut iskemik inme tanılı hastalarda ABCB1(MDR-1) geni C3435T polimorfizminin aspirin direnci ile ilişkisinin değerlendirilmesi, prospektif çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRAH YÜREK
Danışman: Esra GÜZEL TANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aspirin, serebrovasküler ve kardiyovasküler hastalıkların tedavi sürecinde en çok tercih edilen antiplatelet ajandır. İskemik inme sonrası aspirin kullanımının tekrarlayan iskemi ve ölüm riskini %20-25 oranında azalttığı gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı düzenli aspirin kullanımı altında akut iskemik inme geçiren hastalarda aspirin direnci oranı ile aspirin direncini etkileyen faktörleri araştırmak ve aspirin direnci ile ABCB1 (MDR-1) geni C3435T polimorfizmi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza vasküler risk nedeniyle en az son bir aydır düzenli aspirin kullanımı olan ve acil serviste akut iskemik inme tanısı alan 174 hasta prospektif olarak dahil edildi. Kontrol grubuna ise, antiagregan ya da antikolagülan tedavi kullanmayan 106 gönüllü dahil edildi. Hasta grubunda aspirin direnci 'multiplate platelet function anlyzer' cihazı ile ölçüldü Aspirin duyarlı, aspirin dirençli ve kontrol grubunda ABCB1 (MDR-1) geni C3435T polimorfizmi Ppolimoraz zincir reaksiyonu (PCR) ile analiz edildi. Ayrıca aspirin direnci olan ve olmayan hastalar ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, ek hastalıklar ve laboratuvar parametreleri (lökosit, nötrofil, lenfosit, hemoglobin, hemotokrit, platelet, kan üre azotu (BUN), kreatinin, kreatinin kinaz, albümin, C reaktif protein (CRP), sodyum, potasyum, klor, CRP/kreatinin, BUN/kreatinin, anyon gap, bikarbonat) incelenerek aspirin direncini etkileyen faktörler analiz edildi. Akut iskemik inme hasta grubunda tek değişkenli analizler sonucunda aspirin direnci ile ilişkili bulunan faktörler ile çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda 37 iskemik inme hastasında (%21,3) aspirin direnci görülürken 137 hastanın (%78,7) aspirin duyarlı olduğu saptandı. Aspirin direnci olan ve aspirin duyarlı olan hastaların rs1045642 gen polimorfizmini incelendiğinde; aspirin direnci olan grupta heterozigot (CT) (%64,9 ve %44,6) ve homozigot (TT) (%8,1 ve %0,7) genotipin daha yüksek oranda olduğu bulundu (p=0,001). Aspirin direnci olan grupta T alleli oranı (%40,5) aspirin duyarlı gruba göre (%23) anlamlı daha yüksek saptandı. İskemik inme hastalarında aspirin direncini etkileyen faktörler çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile incelendiğinde HT varlığı (OR: 5,679; %95 GA: 1,144-28,19; p=0,034), heterozigot (CT) genotip (OR: 2,557; %95 GA: 1,126-5,807; p=0,025), artan platelet değeri (OR: 1,005; %95 GA: 1,001-1,009; p=0,029) ve CRP/Albumin değerinin (OR: 1,547; %95 GA: 1,005-2,382; p=0,047) aspirin direnci riskini arttırdığı saptandı. Sonuç: Sonuç olarak, aspirin tedavisi alan akut iskemik inme tanılı hastalarda aspirine yanıtın benzer olmadığını gösterdik. Hipertansiyon, heterozigot (CT) genotip, artan platelet değeri ve CRP/Albumin değerinin aspirin direnci riski ile ilişkili olduğunu gösterdik. Anahtar Kelimeler: Aspirin direnci, iskemik inme, ABCB1 geni C3435T, polimorfizm, RT-PCR