Ülseratif kolit tanısı alan hastalarda fekal inkontinansın yaşam kalitesine ve sosyal izolasyona etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRAR AKÇAY
Danışman: Besey ÖREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, ülseratif kolit tanısı almış bireylerde fekal inkontinansın yaşam kalitesi ve sosyal izolasyon üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılan çalışma verileri 01.05.2024-01.05.2025 tarihleri arasında, İstanbul Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Gastroenteroloji servisinde yatan ve gastroenteroloji polikliniğe başvuran hastalarla gerçekleştirildi. Veri toplama aracı olarak ''Bireysel Özellikler Formu'', ''Fekal İnkontinans Yaşam Kalitesi Ölçeği (FİYKÖ)'', ''Fekal İnkontinans Ciddiyet İndeksi (FİCİ)'' ve ''Sosyal İzolasyon Ölçeği (SİÖ)'' kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiklerin yanısıra Independent t testi, One-Way ANOVA testi ve pearson korelasyon testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p< 0,005 olarak kabul edildi. Bulgular: Örneklemin yaş ortalaması 39,05±13,14 olup, %57,3'ü erkek, %60,7'si evli, %40,8'i lise mezunudur. FİYKÖ toplam puanı 67,98 ± 24,07, alt boyut ortalamaları; Yaşam tarzı = 21,86 ± 9,47, Kendilik algısı = 20,09 ± 8,02, Depresyon = 17,91 ± 5,11, Utanma = 8,11 ± 2,66 bulundu. Fİ şiddeti ile FİYKÖ arasında orta-yüksek negatif bir ilişki (r= –0,595, p< 0,001) tespit edildi. FİYKÖ ve FİCİ arasında orta düzeyde pozitif korelasyon (r= 0,593, p< 0,001) bulgulandı. FİYKÖ ile SİÖ toplam puanı arasında negatif ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki saptandı (r= -,610, p< 0,001). SİÖ ile FİCİ arasında pozitif ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulgulandı (r= 0,408, p< 0,001). Sonuç: Bulgular, fekal inkontinansın bireylerin yaşam kalitesi üzerinde ciddi olumsuz etkilere yol açtığını, bu durumun fekal inkontinansın ciddiyetiyle birlikte arttığını ve sosyal izolasyon düzeyinin yükseldiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Fekal İnkontinans, Ülseratif Kolit, Yaşam Kalitesi, Sosyal İzolasyon.