SGLT-2 inhibitörü kullanan postmenopozal kadınlarda osteoporoz riskinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUNCAY BAŞAKÇI
Danışman: Meltem SERTBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada postmenopozal tip 2 diabetes mellituslu (T2DM) kadınlarda sodyum-glukoz kotransporter-2 (SGLT2) inhibitörü kullanımının kemik mineral yoğunluğu (KMY), osteopeni ve osteoporoz prevalansı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Retrospektif kesitsel olarak tasarlanan çalışmaya postmenopozal dönemde bulunan 258 T2DM'li kadın hasta dahil edildi. Hastaların 130'u SGLT2 inhibitörü (dapagliflozin veya empagliflozin), 128'i ise yalnızca metformin kullanıyordu. Demografik özellikler, biyokimyasal parametreler ve dual enerji X-ışını absorbsiyometri (DXA) ile elde edilen KMY ölçümleri karşılaştırıldı. Osteoporoz ve osteopeni ile ilişkili faktörler lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: SGLT2 inhibitörü kullanan hastalar kontrol grubuna göre daha gençti (63,0 vs 66,0 yıl, p<0,001) ve menopoz süreleri daha kısaydı (13,0 vs 16,0 yıl, p<0,001). Femur boynu KMY [0,88 (0,79–0,97) vs 0,83 (0,74–0,94) g/cm², p=0,019] ve total femur KMY [0,98 (0,87–1,07) vs 0,93 (0,83–1,03) g/cm², p=0,008] SGLT2 grubunda anlamlı olarak daha yüksekti. Osteoporoz prevalansı SGLT2 grubunda %4,6, kontrol grubunda %14,8 olarak saptandı (p=0,006). Tek değişkenli analizde SGLT2 inhibitörü kullanımı osteoporoz riskinde azalma ile ilişkili bulundu (OR:0,278; %95 GA:0,107–0,720; p=0,008), ancak bu ilişki çok değişkenli analizde anlamlılığını kaybetti (OR:0,366; %95 GA:0,126– 1,067; p=0,066). KMY parametreleri ile SGLT2 inhibitörü kullanım süresi arasında anlamlı korelasyon saptanmadı. Dapagliflozin ve empagliflozin arasında kemik parametreleri açısından anlamlı farklılık izlenmedi. Sonuç: SGLT2 inhibitörü kullanımı postmenopozal T2DM'li kadınlarda düşük KMY veya artmış osteoporoz riski ile ilişkili bulunmamıştır. Bununla birlikte gruplar arasındaki yaş ve menopoz süresi farklılıkları ile çalışmanın retrospektif tasarımı göz önünde bulundurulduğunda, elde edilen bulguların prospektif ve daha geniş ölçekli çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabetes mellitus, SGLT2 inhibitörleri, osteoporoz, kemik mineral yoğunluğu, postmenopozal dönem.