Sıçanlarda deneysel akut rinosinüzit modelinde propolis etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ELAZIĞ FETHİ SEKİN ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KOÇYİĞİT
Danışman: Cahit POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Propolis, bal arılarının başta bitki tomurcukları ve çiçekler olmak üzere çeşitli bitkisel kaynaklardan topladığı reçineli maddelerin, balmumu ile farklı oranlarda karışımından oluşan ve kovan içerisinde çok sayıda biyolojik ve yapısal işlevde kullanılan doğal bir arı ürünüdür. Propolis antimikrobiyal, antioksidan, antienflamatuar etkilerinden dolayı çok eski yıllardan beri geleneksel tıpta çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Akut rinosinüzit, klinik olarak nazal kavitenin ve paranazal sinüslerin inflamasyonu ile oluşan bir hastalıktır. Propolis, antimikrobiyal ve antioksidan özelliği nedeniyle akut rinosinüzitte de tedaviye katkı sağlaması muhtemeldir. Bu preklinik çalışmanın amacı propolisin akut rinosinüzitin iyileşmesi üzerinde histopatolojik ve mikrobiyolojik olarak etkili olup olmayacağının tespitidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 24 sıçan dahil edilmiştir. Tüm sıçanların sağ nazal kavitesine merocel tampon yerleştirilip Staphylococcus aureus uygulanmıştır. Merocel tampon 5 gün tutularak enfekte olmaları sağlanmıştır. 24 sıçan rastgele 4 gruba ayrılmış ve 1. gruba günde 80 mg/kg dozunda oral propolis, 2. gruba günde 160 mg/kg dozunda oral propolis verilmiştir. 3. gruba ise günde 14 mg/kg oral cefdinir tedavisi uygulanmıştır. 4. grup kontrol grubu olarak seçilerek herhangi bir tedavi uygulanmamıştır. 7 günlük tedavi sonrası 13. günde tüm sıçanlar anestezi altında sakrifiye edilmiştir. Sakrifikasyon sonrasında posterior nazal kaviteden steril şekilde kültür örnekleri alınarak bizim uyguladığımız enfeksiyon ajanı ile uyumlu olup olmadığı değerlendirilmiş ve sıçanlarda üreme olduğu görülmüştür. Sakrifikasyon sonrasında alınan doku örnekleri histopatolojik incelemeye tabi tutulmuştur. Histopatolojik olarak sinüs mukoza değişiklikleri, submukozal gland hipertrofisi, inflamasyon, subepitelyal ödem, vasküler dilatasyon, goblet hücre hiperplazisi, silya kaybı değerlendirilmiştir. Bulgular: Histopatolojik değerlendirmede submukozal gland hipertrofisi, inflamasyon, subepitelyal ödem, goblet hücre hiperplazisi, silya kaybı parametrelerinde propolis tedavi gruplarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalma görüldü. Vasküler dilatasyon düzeyleri açısından gruplar arası anlamlı bir fark gözlenmedi. Sonuç: Oral yolla uygulanan propolisin akut rinosinüzitte günümüz KBB pratiğinde "adjuvan tedavi" veya "alternatif bir ajan" olarak tedaviye katkı sağlayacağı gösterilmiştir. Bu çalışma, propolisin sinonazal mukoza üzerindeki koruyucu ve tedavi edici etkilerini bilimsel bir düzleme taşımış; ajanın anti-inflamatuar ve doku onarıcı niteliklerini akut rinosinüzit yönetiminde yeni bir perspektif olarak tıp dünyasına sunmuştur. Anahtar Kelimeler: Akut rinosinüzit, antioksidan, intranazal, propolis