Behçet hastalarında serum beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) düzeyi ve depresyon varlığının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA BUSE GÜÇLÜ ALTIN
Danışman: Ezgi AKTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Behçet hastalığı (BH), ataklar ve remisyonlarla karakterize, mukokutanöz bulgular ve çoklu sistem tutulumuyla seyreden kronik inflamatuar bir vaskülittir. Multisistemik tutulumla seyretmesi ciddi morbiditelere ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Behçet hastalarında serum Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF) düzeyleri ile depresyon varlığı arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu parametrelerin hastalık şiddeti ve klinik özelliklerle olan bağlantısını ortaya koymaktır. Gereç yöntem: Bu prospektif, tek merkezli çalışmaya Uluslararası Çalışma Grubu (ISG) Behçet hastalığı tanı kriterlerine göre BH tanısı almış 18 yaş üzeri 40 hasta ve kontrol grubu olarak 18 yaş üzeri 40 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Behçet hastaları aktif ve inaktif olmak üzere iki gruba ayrılmış ve hastalık aktivitesi Behçet Hastalığı Anlık Aktivite Formu (BHAAF) kullanılarak değerlendirilmiştir. Depresyon durumunun belirlenmesi amacıyla Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) uygulanmıştır. Serum BDNF düzeyleri uygun yöntemler ile ölçülmüştür. Bulgular: Hasta grubunda serum BDNF düzeyleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede düşük bulundu (p= 0,002). BDÖ skorları ise hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek saptandı (p= 0,001). BDNF düzeyleri ile BDÖ skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı (p= 0,160). Yaş ile BDNF düzeyleri arasında ters yönlü orta düzeyde anlamlı bir korelasyon saptandı (p= 0,014). Benzer şekilde hastalık başlangıç yaşı ile BDNF düzeyleri arasında da ters yönlü anlamlı bir ilişki bulundu (p= 0,028). Sonuç: Çalışmamızda Behçet hastalarında serum BDNF düzeylerinin sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede düşük olduğu ve depresif belirtilerin daha sık görüldüğü saptanmıştır. BDNF düzeyleri ile depresyon skorları arasında doğrudan bir ilişki gösterilememiş olmakla birlikte elde edilen bulgular, BH'de stres, inflamasyon ve nörotrofik mekanizmalar arasındaki olası nöroimmün etkileşimleri desteklemektedir. Bu sonuçlar, BDNF'nin BH'de nöroimmün süreçlerle ilişkili potansiyel bir biyobelirteç olabileceğini düşündürmekte olup, bu ilişkinin daha geniş örneklemli ve prospektif çalışmalarla araştırılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Behçet Hastalığı, BDNF, depresyon