Çocukluk çağında kanser tedavisi görmüş çocuk ve adolesanlarda uyku bozukluğunun değerlendirilmesi, depresyon ve yaşam kalitesi ile ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZLI UMMAN
Danışman: Emine TÜRKKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kanser tedavisi görmüş çocuk ve adolesanlarda uyku bozukluğu varlığının araştırılması ve uyku bozukluğu ile depresyon ve yaşam kalitesi arasında ilişkinin incelenmesi, aynı yaştaki sağlıklı bireylerle kıyaslanması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Çocuk Hematoloji servisinde kanser tedavisi görmüş 7-18 yaş aralığında olan 75 hasta ve aynı yaş grubundan 75 sağlıklı çocuk dahil edilmiştir. Çalışmaya kanser teşhisi almış ve tedavi görmüş olup, tedavi bitmesi üzerinden en az 6 ay geçmiş olan bireyler dahil edilmiştir. Kontrol grubu olarak benzer yaşta olan sağlam ve genel çocuk polikliniğine gelen sağlıklı çocuklar katılmıştır. Çalışma prospektif olup, 1 Mayıs 2022 – 1 Temmuz 2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmaya 7 yaştan küçük,18 yaştan büyük olanlar dahil edilmemiştir. Aileye çalışma hakkında bilgi verilmiş ve ayrıntılı onamları alınmıştır. Hastalar çocuk hematoloji ve onkoloji polikliniğine rutin kontrol amaçlı başvurularında yaşlarına uygun olan anketler ile KINDL yaşam kalite ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi ve Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği formları yüz yüze olacak şekilde doldurulmuştur. Anketler biyoistatistiksel olarak SPSS programı ile değerlendirilmiştir ve sonuçlar analiz edilmiştir. Bulgular: Hasta grubun Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ölçeğindeki uyku süresi puanı, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksektir (p 0.05). Hasta grubun KINDL yaşam kalitesi puanı ve alt gruplarından bedensel iyilik puanı, okul puanı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktür (p<0.05). Hasta grupta depresyon ile PUKİ toplam puanı arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0.05). Her iki grupta da PUKİ toplam puanı ile toplam yaşam kalite indeksi (YKİ) puanı arasında ters yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0.05). Her iki grupta depresyon puanı ile toplam YKİ puanı arasında ters yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0.05). Sonuç: Kanser tedavisi görmüş çocuk ve adolesanlarda, sağlıklı çocuklara göre toplam uyku sürelerinin daha kısa olduğunu gördük. Kanser tedavisi görmüş grubun yaşam kalitesini sağlıklı çocuklara göre daha düşük bulduk ve özellikle hasta grubun bedensel iyilik ve okul skorlarını daha düşük saptadık. Kanser geçirmiş çocuklarda uyku problemleri arttıkça depresyon skorunun da arttığı görüldü.Çalışmamızda her iki grupta da depresyon arttıkça yaşam kalitesinde düşme izlenmektedir.İki grup arasında depresyon açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Kanser tedavisi gören hastalarda depresyon düzeylerini değerlendirmek açısından daha fazla hasta sayısının yer aldığı çok merkezli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmamızda kanser tedavisi görmüş çocuklarda yaşam kalitesindeki artışın uykuyu pozitif şekilde etkilediğini, bunun yanı sıra yaşam kalitesi ile depresyon arasında negatif korelasyon olduğu gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Adolesan, çocuk, depresyon, kanser, uyku, yaşam kalitesi