Akut lenfoblastik lösemili çocuklarda tanı anındaki vücut kitle indeksinin tedavi sırasında gelişen komplikasyonlara etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN GÖKTAŞ
Danışman: Tuba Hilkay KARAPINAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Akut lenfoblastik lösemi, çocukluk çağında en sık görülen malignite türü olup hematopoetik sistemi etkileyen bir kanserdir. Gelişen tedavi yaklaşımları ile sağkalım oranları %80–85 gibi yüksek seviyelere ulaşmış olsa da hastalığın tedavi sürecinde gelişen komplikasyonlar mortalite ve morbidite açısından önemli bir problem oluşturmaktadır. Beslenme durumu, çocukluk çağı kanserlerinde tedavi sürecini etkileyebilen kritik bir faktördür. Vücut kitle indeksi (VKİ), hastaların genel sağlık durumunu ve beslenme durumunu değerlendirmede yaygın olarak kullanılan bir ölçüttür. Vücut kitle indeksinin yüksek veya düşük olması, lösemi gibi malignitelerde tedavi başarısı, yan etkiler ve komplikasyon gelişimi üzerinde etkili olabilmektedir. Vücut kitle indeksinin enflamasyon, immün yanıt, farmakokinetik ve tedavi toleransı gibi biyolojik süreçler üzerinde etkileri olduğu bilinmektedir. Ancak lösemi tanısı sırasındaki VKİ ile tedavi komplikasyonları arasındaki ilişki sınırlı sayıda çalışmada değerlendirilmiş ve sonuçlar genellikle heterojendir. Bu çalışmada tanı anında VKİ'nin lösemi tedavisi sürecinde gelişen komplikasyon sıklığına etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: 1 Ocak 2010-31 Aralık 2024 tarihleri arasında hastanemiz Hematoloji Onkoloji Kliniğinde Öncül B Hücreli Akut Lenfoblastik Lösemi tanısı alarak takip edilmiş hastalar bu retrospektif çalışmaya dahil edildi. Hastaların tanı alma tarihi, tanı anında yaşı, cinsiyeti, boy ve kilosu, VKİ, boy ve kilo persentilleri ile lösemi tipine ait hematolojik ve genetik özellikleri kaydedildi. Tedavi sırasında gelişen komplikasyonlar (hiperglisemi, hiperlipidemi, hipertansiyon, karaciğer ve böbrek fonksiyon bozukluğu, pankreatit, nöropati, kardiyopati, tromboz ve diğer), bu komplikasyonların görülme zamanları, hastaların ilerleyen dönemlerdeki relaps ve mortalite durumu kayıt altına alındı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 174 akut lenfoblastik lösemili çocuğun %81,6'sı zayıf-normal kilolu, %18,4'ü fazla kilolu-obezdi. Hastaların %96'sında en az bir tedaviye bağlı komplikasyon gelişti. Hiperlipidemi, pankreatit ve L-asparaginaz alerjisi fazla kilolu-obez hastalarda, nöropati ve böbrek fonksiyon bozukluğu ise zayıf-normal kilolu grupta daha sık izlendi. Relaps ve mortalite oranları VKİ grupları arasında benzer olup, mortal vakaların çoğu konsolidasyon döneminde meydana geldi. Vücut kitle indeksi ile bazı spesifik komplikasyonlar arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptandı. Sonuç: Çalışmada tanı anındaki vücut kitle indeksinin, çocukluk çağı ALL tedavisinde gelişen bazı komplikasyonlarla ilişkili olabileceği gösterilmiştir. Vücut kitle indeksi, genel komplikasyon sıklığını ve mortaliteyi tek başına belirleyen bir faktör olmamakla birlikte, bazı nadir komplikasyonların fazla kilolu/obez hastalarda daha sık görülmesi dikkat çekicidir. Bu nedenle, yüksek VKİ'ye sahip hastalarda metabolik ve kardiyak toksisiteler açısından daha dikkatli ve bireyselleştirilmiş izlem önerilmektedir. Anahtar kelimeler: akut lenfoblastik lösemi, vücut kitle indeksi, ALL tedavisinin komplikasyonları, çocukluk çağı