Kozozif özofajit tedavisinde mezenkimal kök hücre etkinliği: Deneysel çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA DEMİRCİ
Danışman: Mesut DEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Korozif özofajit, dünya pediyatrik popülasyonunda önlenebilir morbidite ve mortalite nedenlerinden biridir. Korozif maddeler ile yaralanmaların yaklaşık %50-80'i pediatrik yaş grubunda karşımıza çıkmaktadır. Ağız yoluyla alınan korozif ajanlar özofagus mukozasında nekroz, ülserasyon, inflamasyon ve ilerleyen dönemde fibrozis ile karakterize darlık oluşumuna neden olur. Klinik uygulamada kullanılan mevcut tedavi seçenekleri arasında steroidler, antibiyotikler, dilatasyon gibi yöntemler yer almaktadır. Çalışmamızda sıçan modelinde oluşturulan korozif özofajit tedavisinde, mezenkimal kök hücre (MKH) tedavisinin etkinliğini göstermeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: 30 erkek sıçan randomize olarak 3 gruba ayrılmıştır. Sham, dışındaki gruplara %15 NaOH ile korozif özofajit oluşturup tedavi grubuna 2 doz mezenkimal kök hücre tedavisi verilmiştir; Postoperatif birinci gün ve yedinci gün hWJ-MKH 1×10⁶ hücre/mL olacak şekilde hazırlanan hücre süspansiyonları M grubu deneklere intraperitoneal yoldan 1cc olarak uygulandı. Birinci hafta ve deney sonunda alınan serum örneklerinden ELISA ile sitokinler (TNF-α, IL-1Ra, IL-1β, IL-6, IL-10) ölçülmüştür. Histopatolojik inceleme ile inflamasyon ve fibrozis değerlendirilmiştir. Değişkenlerin istatistiksel dağılımı Kolmogorov Simirnov ve Shapiro-Wilk testi ile ölçülerek nicel bağımsız verilerin analizinde Kruskal-Wallis H ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. Bağımlı veriler Wilcoxon işaretli sıralar testi ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda doku hasarını takiben birinci haftada elde edilen verilere göre, IL-1β düzeyleri sham grubuna kıyasla hem kontrol hem de tedavi grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Ancak TNF-α ve IL-6 düzeylerinde benzer bir artış gözlenmemiştir. Üçüncü haftada ise IL-1Ra/IL-1β oranı tedavi ve sham gruplarında kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Ayrıca, tedavi ve sham gruplarında TNF-α, IL-1β ve IL-6 düzeyleri birinci haftaya göre üçüncü haftada anlamlı olarak azalmışken, kontrol grubunda bu sitokinlerde anlamlı bir değişiklik izlenmemiştir. Sonuç: Bu çalışma mezenkimal kök hücrelerin özofagus dokusundaki enflamatuvar yanıtı ve fibrozisi azaltabileceğini destekleyen veriler sunmuştur. Kontrol grubunda IL-1β artışının uzun vadeli devamı inflamatuar fazın devam ettiğine işaret edebileceğini düşündürmektedir. Kronik dönemde kontrol grubuna kıyasla tedavi grubunda IL-1Ra/IL-1β oranın anlamlı yüksek olması mezenkimal kök hücrelerin enflamatuvar süreci dengeleyici etkisini düşündürmektedir. Bu çalışma MKH tedavisinin korozif özofajit modelinde iyileşme sürecine katkı sağlayabileceği sonucunu desteklemektedir. Mezenkimal kök hücrelerin doku hasarını sınırlayıcı ve iyileşmeyi destekleyici etkileri, daha ileri düzeyde araştırmaları teşvik edici niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Korozif özofajit, mezenkimal kök hücre, sitokin, hayvan deneyi.