Ovulasyon indüksiyonu yapılan sıçanlarda iyonlaştırıcı radyasyon ile oluşturulan uterus toksisitesinde Quercetin-3-0-rutinoside'in koruyucu etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH DOĞAN
Danışman: Barış BAYKAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Batın bölgesi tümörleri (kolon, uterus, mesane vb.)'nin tedavisinde etkili bir Ģekilde uygulanan radyoterapi yöntemi uterus dokusunda da hasara sebep olabilmektedir. Hücre ile etkileĢime giren radyasyonun hücrenin genetik materyali olan DNA molekülünde tek yada çift zincir kırıkları oluĢturduğu veya hücre içerisinde Serbest Oksijen Radikalleri (SOR) olarak bilinen bileĢiklerin miktarını artırarak oksidatif strese neden olduğu ve bunlara bağlı olarak da doku hasarını ortaya çıkardığı daha önce yapılan çalıĢmalarda gösterilmiĢtir. Bu çalıĢmanın amacı; ovulasyon indüksiyonu yapılan sıçanlarda iyonlaĢtırıcı radyasyon ile oluĢturulan uterus toksisitesinde güçlü bir antioksidan özelliğe sahip olan Quercetin-3-0-Rutinoside'in radyoprotektif etkisinin olup olmadığını histokimyasal olarak ıĢık mikroskobik düzeyde incelemektir. Gereç ve Yöntem: ÇalıĢmamızda 38 adet Wistar albino türü diĢi sıçan 3 kontrol grubu (Sham, Radyasyon ve Radyasyon+Dimetilsülfoksit) ve 2 deney grubu (Radyasyon+Quercetin-3-0-Rutinoside (100 mg) ve Radyasyon+Quercetin-3-0-Rutinoside (200 mg)) olmak üzere 5 gruba ayrıldı. Sham grubu ovulasyon senkronizasyonunun yapıldığı, östrus siklusu (4 gün) boyunca intraperitoneal (i.p.) yoldan 0,1 ml %0,9'luk NaCl uygulandığı ve çalıĢma sonuna kadar baĢka herhangi bir uygulamanın yapılmadığı gruptur. Radyasyon+Dimetilsülfoksit grubu, ovulasyonu senkronize edilen, östrus siklusu (4 gün) boyunca i.p. yoldan 24 saat aralıklarla 1 mg/kg/gün dozunda Dimetilsülfoksit uygulanan gruptur. Radyasyon+Quercetin-3-0-Rutinoside (100mg/kg) grubu 100 mg/kg, Radyasyon+Quercetin-3-0-Rutinoside (200mg/kg) grubu ise 200 mg/kg dozunda östrus siklusu (4 gün) boyunca Quercetin-3-0-Rutinoside uygulanan gruptur. Daha sonra sham grubu hariç diğer tüm gruplardaki sıçanlara Gülhane Eğitim AraĢtırma Hastanesi (GEAH) Radyasyon Onkolojisi AD.BĢk.lığında Co-60 teleterapi cihazı ile 10 Gy gamma radyasyon dozu sıçanların abdominal bölgesine tek seansta eksternal olarak uygulanmıĢtır. Sıçanlara çalıĢmanın sonuna kadar baĢka hiçbir uygulama yapılmamıĢtır. Sıçanların tamamı Ketamin+Xylazine anestezisi ile açılarak dokuları (ovaryum, uterus, böbrek, mesane) alındıktan sonra sakrifiye edilmiĢtir. ÇalıĢmamızda stok doku olarak formaldehit içerisinde +4 ºC'de saklanan uterus dokusu kullanıldı. Uterus dokusunun makroskopisi yapılarak doku takip iĢlemlerinden geçirildi. Daha sonra dokular parafin bloklara gömüldü ve bloklardan mikrotom ile 4 μm kalınlığında kesitler alındı. Elde edilen kesitler ıĢık mikroskopik inceleme yapmak için Hematoksilen-Eozin (H&E), Masson Trikrom ve Periyodik Asit-Schiff (PAS) boyama yöntemi ile boyandı. Boyanan kesitler epitelde dökülme, kanama, lökosit infiltrasyonu, bağ dokuda kollajen artıĢı ve bazal membran ondülasyonu yönünden değerlendirildi. Skorlama için H-puan yöntemi kullanıldı. Bulgular: Histolojik değerlendirmeler sonucunda; Sham grubunda uterusun normal histolojik yapıya sahip olduğu gözlendi. Sham grubu ile Radyasyon grubu epitelde dökülme, hemoraji ve lökosit infiltrasyonu yönünden karĢılaĢtırıldığında Radyasyon grubunda anlamlı derecede artıĢ olduğu gözlendi. Sham grubu ve Radyasyon+Dimetilsülfoksit grubu karĢılaĢtırıldığında hemoraji ve lökosit infiltrasyonu yönünden anlamlı derecede artıĢ olduğu gözlendi. Radyasyon grubu ile Quercetin-3-0-Rutinoside 100 mg grubu karĢılaĢtırıldığında epitelde dökülmede anlamlı bir azalma olduğu gözlendi. Radyasyon grubu ile Quercetin-3-0-Rutinoside 200 mg grubu karĢılaĢtırıldığında ise epitelde dökülme, hemoraji ve lökosit infiltrasyonu yönünden anlamlı bir azalma olduğu gözlendi. Radyasyon+Dimetilsülfoksit grubu ile Quercetin-3-0-Rutinoside 200 mg grubu kıyaslandığında hemoraji ve lökosit infiltrasyonu yönünden anlamlı derecede azalma gözlendi (p˂0,005). Kollajen artıĢı yönünden tüm gruplar değerlendirildiğinde Sham grubuna göre Radyasyon grubu ve Radyasyon+Dimetilsülfoksit grubunda kollajen miktarında artıĢ gözlendi (p˂0,005). Sham grubu ile Radyasyon+Quercetin-3-0-Rutinoside 100 mg grubu ve Radyasyon+Quercetin-3-0-Rutinoside 200 mg grubu kıyaslandığında kollajen miktarında artıĢ gözlendi fakat anlamlı değildi (p>0,005). Radyasyon+Quercetin-3-0-Rutinoside 100 mg grubu ile Radyasyon Grubu kıyaslandığında kollajen miktarında azalma gözlendi fakat anlamlı değildi (p>0,005). Radyasyon+Quercetin-3-0-Rutinoside 100 mg grubu ile Radyasyon+Dimetilsülfoksit grubu kıyaslandığında kollajen miktarında anlamlı bir azalma gözlendi (p˂0,005). Radyasyon+ Quercetin-3-0-Rutinoside 200 mg grubu ile Radyasyon grubu ve Radyasyon+Dimetilsülfoksit grubu kıyaslandığında kollajen miktarında azalma olduğu gözlendi ve bu istatistiksel olarak da anlamlıydı (p˂0,005). Sham grubu, Radyasyon+Quercetin-3-0-Rutinoside 100 mg grubu ve Radyasyon+Quercetin-3-0-Rutinoside 200 mg grubunda bazal membran normal görünümde iken, Radyasyon grubu ve Radyasyon+Dimetilsülfoksit grubunda bazal membran ondülasyonu gözlendi. Sonuç: Sonuç olarak; radyasyona bağlı olarak ortaya çıkan uterus doku hasarı Ģiddetinin azaltılmasında Quercetin-3-0-Rutinoside'in iyileĢtirici etkiye sahip olduğunu gözlemledik.