Kompleks radyoterapi tedavilerinde monte carlo-tabanlı simülasyonların hastaya özgü dozimetrik yöntemlerle doğrulanması ve değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, RADYASYON ONKOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESİN GÜNDEM

Danışman: Bahar DİRİCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kompleks Radyoterapi Tedavilerinde Monte Carlo-Tabanlı Simülasyonların Hastaya Özgü Dozimetrik Yöntemlerle Doğrulanması ve Değerlendirilmesi Radyoterapi kanser tedavisinde en önemli tedavi modalitesidir ve tümör hacmine, tümörü çevreleyen sağlıklı dokuya en az zarar verecek şekilde yüksek doğrulukla ölçülmüş radyasyon dozunu vermek ve sağ kalımı artırmak amaçlanır. Dozimetrik olarak doğrulanmış yüksek hassasiyetli radyasyon dozunun hedefe yüksek doğrulukla verilmesi ve hastalarda doz dağılımının belirlenmesi başarılı tedavi sonuçları için çok önemlidir. Son yıllarda Radyoterapide karmaşık tedavi teknikleri ve ileri teknoloji ürünü tedavi cihazları kullanılmaya başlanmış ve gelişmeleri devam etmektedir. Bu cihazlarla yapılan tedavilerin radyasyon dozu hesaplamalarının doğru yapılabilmesi için tedavi planlama sistemleri ve bu sistemler için özel doz hesaplama algoritmalarının geliştirilmesi gerekmiştir. En doğru doz hesaplama yöntemi olarak kabul edilen Monte Carlo (MC) yöntemi, ortamdaki parçacık etkileşimlerinin sanal modellemesini kullanarak soğurulan dozu yüksek doğrulukla hesaplar. Bu çalışmada, radyoterapide hasta tedavilerinde uygulanabilen YART gibi kompleks tedavilerin hastaya özgü dozimetrik doğrulanması için EGSnrc/BEMnrc/DOSXYZnrc modellerinin oluşturulması ve modellerin dozimetrik parametrelerle doğrulanarak sonuçlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde bulunan Elekta Synergy lineer hızlandırıcı cihazının 6 MV foton demetinin MC modeli ve seçilen hastalar için oluşturulan tedavi planları EGSnrc/BEAMnrc/DOSXYZnrc MC kodu ile modellenmiştir. Çalışmamızda MATLAB2019a, CERR ve CERRmaster yazılımları kullanılarak başlangıç elektron demetini ve tedavi planının modelini etkileyen parametreler belirlenmiş, tedavi planlarının MC modellerinden elde edilen dozimetrik parametreler ve Tedavi Planlama Sistemi (TPS) verileri ile karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, Elekta Synergy lineer hızlandırıcı cihazının 6 MV foton demeti için başlangıç elektron demti parametreleri belirlenmiş ve 6.2 MeV başlangıç ortalama elektron enerjisinin ve 1 mm Full Width Half Maximum (FWHM) en iyi uyumu verdiği bulunmuştur. Tedavi planlarının değerlendirme sonuçları EGSnrc/BEAMnrc /DOSXYZnrc kodu modelinin hasta spesifik doğrulama yöntemi olarak kullanılabileceğini göstermiştir.